Avrupa Birliği geri dönüş kuralları sertleşiyor
BRÜKSEL – Avrupa Birliği, düzensiz göçle mücadelede önemli bir adım daha attı. Avrupa Parlamentosu, Avrupa Komisyonu ve Avrupa Birliği Konseyi, AB’de yasal oturma hakkı bulunmayan üçüncü ülke vatandaşlarının sınır dışı edilmesine ilişkin yeni “Geri Dönüş Tüzüğü” üzerinde anlaşmaya vardı.
Yeni düzenleme ile şimdiye kadar üye ülkelerde farklı şekillerde uygulanan sınır dışı prosedürleri tek bir AB sistemi altında birleştirilecek. Amaç, Avrupa Birliği’nde yasa dışı olarak bulunan kişilerin daha hızlı ve daha etkin şekilde ülkelerine gönderilmesi olarak açıklanırken, insan hakları kuruluşları ise uygulamanın hak ihlallerine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Kimleri kapsıyor?
Yeni düzenleme, AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşlarını kapsıyor. Bunlar arasında:
Turist veya öğrenci vizesiyle gelip vize süresi dolmasına rağmen AB’de kalmaya devam edenler,
Çalışma izni olmadan çalışanlar veya izin süresini aşanlar,
İltica başvurusu reddedildiği halde ülkeden ayrılmayan kişiler bulunuyor.
AB vatandaşları da bazı durumlarda başka bir üye ülkeden çıkarılabiliyor olsa da, yeni tüzük yalnızca üçüncü ülke vatandaşlarını kapsıyor.
Sınır dışı kararları AB genelinde görülebilecek
Yeni sistemle birlikte verilen tüm sınır dışı kararları ortak bir AB veri tabanına kaydedilecek. Böylece bir kişi hakkında verilen karar, diğer üye ülkeler tarafından da görülebilecek ve kişinin başka bir AB ülkesine geçerek yeniden yerleşmesinin önüne geçilmesi hedeflenecek.
Ayrıca iltica başvurusu reddedilen kişiler için ülkeden ayrılma kararı otomatik olarak uygulanacak. Uzmanlar ise bu durumun bazı kişilerin farklı nedenlerle sahip olabilecekleri oturum haklarının gözden kaçırılmasına yol açabileceği konusunda uyarıyor.
İş birliği yapmayanlara yaptırım
Yeni kurallara göre, sınır dışı sürecinde yetkililerle tam iş birliği yapmak zorunlu olacak. İş birliği yapmayan kişiler para cezalarıyla karşılaşabilecek ve gözaltına alınabilecek.
Güvenlik riski görülenler daha uzun süre tutulabilecek
Kamu güvenliği açısından risk oluşturduğu değerlendirilen kişilerin gözaltı süreleri de uzatılabilecek. Ancak “güvenlik riski” kavramının tam olarak nasıl tanımlanacağı henüz netleşmiş değil. Gözaltı süresinin uzatılması halinde her üç ayda bir mahkeme denetimi yapılması öngörülüyor.
Tüzük, refakatsiz olmayan çocuklar ve çocuklu ailelerin gözaltında tutulmasına da belirli koşullar altında izin vermeye devam ediyor.
AB dışındaki ülkelerde geri dönüş merkezleri kurulabilecek
Düzenlemenin en tartışmalı maddelerinden biri ise “geri dönüş merkezleri” oldu. Yeni kurallar, AB ülkelerine, Birlik dışındaki ülkelerle anlaşarak sınır dışı edilen kişilerin bu ülkelerde kurulacak merkezlerde tutulmasına imkân tanıyor.
İnsan hakları örgütleri, bu merkezlerin fiilen birer gözaltı tesisi olacağı görüşünde. Ayrıca kişilerin hiçbir bağı bulunmayan üçüncü ülkelere gönderilebilmesinin ciddi hukuki ve insani sorunlar doğurabileceği belirtiliyor.
AB yetkilileri ise bu merkezlerin yalnızca insan haklarına saygı gösteren ülkelerde kurulabileceğini ve bağımsız denetim mekanizmalarına tabi olacağını savunuyor.
İtiraz hakkı daralıyor
Yeni düzenleme ile sınır dışı kararlarına karşı açılabilecek davalar ve itiraz yolları da sınırlandırılıyor. İnsan hakları savunucuları, bunun hukuki korumayı zayıflatacağını ve hatalı kararların düzeltilmesini zorlaştıracağını ifade ediyor.
En büyük sorun değişmedi
Uzmanlara göre sınır dışı işlemlerinin önündeki en büyük engel, kişilerin vatandaşı oldukları ülkelerin geri kabul konusunda yeterince iş birliği yapmaması. Yeni Geri Dönüş Tüzüğü ise bu soruna doğrudan çözüm getirmiyor.
AB’nin bundan sonraki süreçte üçüncü ülkelerle geri kabul anlaşmaları konusunda daha yoğun diplomatik girişimlerde bulunup bulunmayacağıKaynak;Nhaber.nl
Sedat Tapan / AVRUPAPRESS
News
