Av. Fatma Nurşan OFLUOĞLU & Av. Havva KÜLÜĞ / AVRUPAPRESS
Araç Değer Kaybı Tazminatı Nedir?
Araç değer kaybı, trafik kazası neticesinde hasar gören ve onarılan aracın değerinin düşmesini ifade etmektedir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 05/09/2013 Tarihli 2014/5945 E. 2014/5232 K. Sayılı Kararında araç değer kaybı; aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmıştır. Kaza neticesinde zarar gören araç ne kadar iyi onarılsa da kazadan önceki durumuna getirilemeyeceği aşikardır. İşbu sebepten sorumlu olan kişilerden « değer kaybı tazminatı » talep edilmektedir.
Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Bu tazminatın miktarı bilirkişilerce belirlenir. Aracın kaza tarihinden önceki hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki fark bilirkişilerce hesaplanır. Bu hesaplama yapılırken aracın markası, modeli, kaza tarihindeki yaşı, aracın özellikleri, yapılan onarım işlemleri değerlendirilir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/9514 E., 2017/7027 K. sayılı kararında « Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki hasarlı halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya (farka) göre hesaplanması gerekir. » demek suretiyle araç değer kaybı tazminatı hesabının nasıl yapılacağını belirtmiştir.
Değer Kaybına Uğrayan Aracın Satılması Halinde de Değer Kaybı Tazminatı İstenebilir mi?
2015 yılında yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğe göre satılan aracın değer kaybını talep etme hakkı ortadan kalkmıştır. Ancak Ankara Barosu tarafından Danıştay’da açılan dava ile bu maddelerin iptali istenmiş Danıştay 15. Dairesi açılan davada bazı maddelerin yürütmesini durdurmuş, bazılarını da reddetmiştir. İtiraz üzerine dosya Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna gelmiş ve 2017/176 itiraz numaralı kararda 23 Şubat 2017 tarihinde yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir. Bu karar uyarınca, aracını satanlar da Değer Kaybı tazminatı talep edebileceklerdir. Değer kaybına uğrayan aracın satılması hali ilgili tazminatın talep edilmesine engel değildir.
Araç Değer Kaybı Tazminatı Kimlerden İstenebilir?
Araç değer kaybı; trafik kazasında kusurlu olan karşı taraf araç sürücüsü, araç maliki ve kusurlu aracın « Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası » yani zorunlu trafik sigortasından talep edilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus araçta meydana gelen değer kaybını talep edebilmek için kazaya karışan diğer aracın sürücüsünün ya tamamen kusurlu olması ya da kusur oranının değer kaybı talep eden kişiden daha fazla olması gerekmektedir. İlgili talep için kazaya sebep olan kusurlu aracın Trafik Sigortasını üstlenen şirkete başvurulduğu takdirde teminat limitinin yetmediği durumlarda kalan bakiye zarar kusurlu araç sahibi veya sürücüsünden talep edilebilir.
Araç Değer Kaybı Tazminat Talebi İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?
· Öncelikle kazaya en az iki araç karışmış olmalıdır. Yani çift taraflı bir kaza meydana gelmiş olmalıdır.
· Değer kaybı talep eden araç, kazada yüzde yüz kusurlu olmamalıdır.
· Araçta hasar gören bölge daha önceden hasara uğramamış ya da yenileme işlemine tabi tutulmamış olmalıdır. Aksi halde değer kaybı alınamamaktadır.
· Mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarları değer kaybı teminatı kapsamı dışında kalmaktadır.
· Araç hurdaya ayrılmamış olmalıdır. Kaza sonrası aracın pert hale gelmesi yani hurdaya ayrılması durumunda değer kaybından bahsedilemeyecek olup değer kaybı tazminatı talep
edilemeyecektir. Bu durumda zarar gören kişi, sorumlulardan araç bedeli üzerinden (ikinci el piyasa sürüm değeri) tazminat talepleri değerlendirilecektir.
Araç Değer Kaybı Tazminat’ı ne kadar süre içerisinde talep edilmelidir?
Motorlu araç kazalarından doğan zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zarar ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Yani değer kaybı talebinde bulunacak olanların kaza tarihinden itibaren en geç 2 yıl içerisinde tazminat talep etmiş olmalıdır.
Araç Değer Kaybı Tazminat Talebi İçin Sigorta Şirketine Başvuru Nasıl Yapılır? Gerekli Belgeler Nelerdir?
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. Maddesine göre zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması zorunludur. Sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevap verilmesi gerekmektedir.
Sigorta şirketine yapılacak başvuru kapsamında; trafik kaza tespit tutanağı, varsa ifade tutanakları veya görgü tespit tutanakları, değer kaybı talep beyanı, maddi hasara ilişkin ekspertiz yapıldıysa eksper raporu, mağdur araca ait ruhsat, sigorta poliçelerinin fotokopileri, soruşturma dosyasına ait iddianame, fezleke veya takipsizlik kararı, mağdur araç sahibine/zarar gören üçüncü şahsa ait banka hesap bilgilerine ilişkin belgelerin toplanması ve başvuru aşamasında teslim edilmelidir. Belgelerde eksiklik olması halinde sigorta şirketlerince geri dönüş yapılarak eksikliklerin tamamlanması talep edilmektedir. Sigorta şirketine yapılacak başvurular kargo veya mail aracıyla yapılabilmektedir.
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
Sigorta Şirketinin Başvuruya Cevap Vermemesi yahut Cevabın Talebi Karşılamaması Halinde Ne Yapılabilir?
Başvurunun sigorta şirketine tebliğinden itibaren 15 iş günü içerisinde sigorta şirketi tarafından başvurana cevap verilmemiş, herhangi bir ödeme yapılmamış ya da yapılan ödemenin gerçek değer kaybı zararından daha az olması halinde başvuran tarafından Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da dava yoluna gidilebilir. Burada taraflar ister dava yoluna ister tahkim yoluna gidebilecektir. Ancak genellikle harç ve giderlerin düşük olması ve daha hızlı sonuç alınması sebebiyle tahkim yoluna gidilmektedir.
Sigorta tahkim komisyonuna, gerekli belgeler toplanarak başvurulur ve tahkim komisyonu inceleme neticesinde bir karara varacaktır. Burada izlenecek yol çok önemlidir. Zira bir dilekçe ile başvuru yapılır, karşı yanca cevap verilir ve raporlar hazırlanır. Bu aşamada raporlara taraflara tebliğ edilir ve raporlara itiraz etmek gerekecektir. Tahkim aşaması mahkeme aşamasında yapılan iş ve işlemlere benzerlik göstermekte olup hak kaybına uğramamak amacıyla hukuki danışmanlık veya avukatlık yardımı almanızı öneririz.
Komisyona yapılan başvurularda, tutarı 8.000 TL’ye kadar olan uyuşmazlıklara ilişkin verilen kararlar kesindir. Bu meblağ ve üzerindeki uyuşmazlıklara ilişkin kararlara tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde Komisyon’a itiraz edilebilecektir. 107.000 TL’nin üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar taraflarca temyiz edilebilir. Verilen komisyon kararları, ilamlı icraya konu yapılabilir.
Dava yoluna başvurulacağı takdirde öncelikle Zorunlu Arabuluculuk yolu tüketilmelidir. Burada önemli hususlardan biri de davanın hangi mahkemede açılacağıdır. Zarar gören, ilgili sigorta şirketine, araç sürücüsüne ve araç sahibine karşı talepte bulunabilecektir. Zarar görenin hangi borçludan zarar istemi olduğuna bağlı olarak görevli mahkeme değişecektir. Eğer sigorta şirketine karşı dava yoluyla değer kaybı talep edilecekse görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olacaktır. Ancak araç
sahibine veya araç sürücüsüne karşı talep de bulunulacak ve bu kişiler tacir sıfatına haiz değilse görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olacaktır.
Aracı değer kaybına uğrayan kişilere yönelik hazırladığımız bu içerik genel bilgiler içermekte olup uyuşmazlığın durumuna göre diğer detaylar değerlendirilmelidir. En iyi şekilde ilerleme katetebilmek amacıyla muhakkak avukatınıza danışınız. Burada önemle belirtiriz ki hukukçu olmayan kişilere itibar etmeyiniz ve tarafınıza ulaşılması durumunda da avukatınızdan bilgi alınız.
Av. Fatma Nurşan OFLUOĞLU & Av. Havva KÜLÜĞ / AVRUPAPRESS
News
