Belçika, Türk İstiklal Savaşı’nı yakından takip edip İstanbul Temsilciliği yoluyla düzenli olarak merkezi hükümetlerini raporlar sunmuştur. Bu raporlardan ilki, 5 Ağustos 1919 tarihli olup Belçika’nın İstanbul Temsilcisi S. Marghetitch tarafından Belçika Dışişleri Bakanı Paul Hyman’a gönderilmiştir. Raporlar, bir Avrupa ülkesinin Milli Mücadelemiz hakkında ne düşündüğünü öğrenmek açısından önemlidir. Konunun mühim noktalarından birini de 1964 yılından itibaren göçmen Türk işçisi istihdam eden ve daha sonra yurttaşlarımıza çifte vatandaşlık hakkı tanıyan Belçika’nın devlet politikasını öğrenmektir.
Yukarıda zikrettiğimiz ilk raporda; İzmir’in işgal edilmesiyle Kuva-yı Milliye taraftarlarının çoğaldığı belirtilerek Rum ve Ermenilerin ortak çıkarlarını gerçekleştirmek üzere birleştikleri ifade edilmektedir.
eryaman escort kızlar
Belçika’nın İstanbul Temsilcisi S. Marghetitch, Avrupalıların Ortadoğu politikalarını eleştirerek, Avrupalıların sadece kendi çıkarlarını ve nüfuz alanlarını genişletmek istediklerini itiraf eder.Temsilcisi S. Marghetitch tarafından yazılan 31 Aralık 1919 tarihli rapor, sömürgeci Avrupa’nın kendi dışındaki dünyaya bakış açısını yansıtması bakımından ilginçtir. Rapor, aziz ve asil milletimizi çok aşağılayıcı kelimelerle kötüledikten sonra; ‘’ Doğu buhranın pratik yegâne hâl çaresi Türk İmparatorluğu’nun bağımsız bir devlet olarak ortadan kaldırılmasıdır.’’ diyerek gerçek niyetlerini ortaya koyar. Temsilcisi S. Marghetitch, Türk devletinin yıkıldıktan sonra paylaşılmasında, Belçika’nın saf dışı bırakılmasından endişe etmektedir. Türk toprakları üzerinde kurulacak yeni yönetimde söz sahibi olmalarının Belçika’ya sayısız çıkarlar sağlayacağından söz eder.
Raporlarda Kuva-yı Milliye’nin her hareketi değerlendirilmekte ve aşağılayıcı ifadelerle eleştirilmektedir. İngiliz himayesi, mandacılık savunularak Belçika’nın mutlaka paylaşımdan yararlanması istenmektedir.
Marghetitch sonra Belçika ‘nın İstanbul Temsilciliğine getirilen De Welle, Türk ordusunun zaferlerinden sonra üslup değişikliği geliştirdiği görülmektedir. Ankara’ya doğru ilerleyen Yunan kuvvetlerinin oyununa gelerek kıskaca düştüklerini ve bozguna uğrayıp çekilmek zorunda kaldıklarını yazar.
De Welle, raporuna şöyle devam eder: ‘’ Genel olarak Anadolu isyanı meşru bir şekil almıştır. Artık milli bir Meclis, her geçen gün teşkilatlanma yolunda olan bir idare ve ordu ile karşı karşıyayız. Tek zayıf noktaları maliye. Memleket zengin ve bereketli olmakla beraber, savaş ve karışıklıklar olması dolayısıyla harap ve perişan. Netice olarak diyebilirim ki, artık Anadolu milliyetçiliği, bir sene önceki gibi hafife alınacak bir kemiyet değildir. Karşımızda hesaba katılması lazım gelen bir rakip var.’’
Temsilci De Welle, İstiklal Savaşımızın her safhasını iç ve dış olaylarını kendi zaviyesinden hükümetine bildirir, gerekli tedbirlerin alınmasını ister. De Welle’nin raporlarının dili daha diplomatik ve saygılıdır. Bu raporların tarihçiler tarafından değerlendirilmesi Avrupa’nın bize bakışını öğrenmek açısından yararlı olacaktır.
Söz konusu raporlar, Zeynep Kerman tarafından yazılan ‘’Belçika Temsilciliği Vesikalarına Göre Milli Mücadele’’ adlı kitapta yer almaktadır.
Ahmzt Urfali / AVRUPAPRESS
News
