MÜKEMMELİYETÇİLİK….
Mükemmeliyetçilik Nedir?
Genel anlamı itibariyle kişinin kendisine koyduğu yüksek hedef ve beklentilerdir. Ve bunlara ulaşmak konusunda endişe duyması sonucu kendine aşırı yüklenerek eleştirel bir yaklaşım sergilemesidir diyebiliriz. Diğer yandan “dört dörtlük olmak” “kusursuz olmak” olarak da tanımlayabiliriz. Bu yaklaşımı benimsemiş kişilerde genel olarak başarısızlık büyük hayal kırıklığı olarak görülür. Hata işlemekten korktukları için çok fazla kaygı, stres ve sıkıntı yaşarlar. Başarısızlıklarına odaklandıkları için başarılarını görmezden gelme eğilimi vardır.
Mükemmeliyetçilik İyi Bir Özellik Olabilir mi?
Bu konuda önde gelen bilim adamlarından biri olan Hewitt, mükemmeliyetçiliğin diğer başarı istekleri ile karıştırılmaması gerektiğini vurgular ve aslında mükemmeliyetçi davranışın olumlu bir yanının bulunmadığını söyler. Her ne kadar bizlere küçüklüğümüzden bu yana iyi bir özellik olduğu söylenilse de insanı fiziksel ve mental açıdan yıpratan bir süreci barındırır. İyi bir özellik olarak görülmesinin sebeplerinden biri ise başarılı olma arzusu ve üstün olma çabasıdır.
Toplumumuzda yüksek standartlara önem verilmesi, ailelerin çocuklarına küçük yaşlardan beri mükemmel olmalarını beklemesi durumlarından dolayı insanların sürekli bir yüksek performans sergilemeye çalışması ve bu duygu baskılarına maruz kalmasına neden oluyor. Bu baskılar neticesinde bazı insanlar kendi kapasite ve sınırlarının üstüne çıkmaya çalışarak ‘en iyi’ ye odaklanıyor. Ve yaptıkları hata yada ortalama durumların doğal olduğu kabul edilemez oluyor. Oysa hatadan yola çıkarak bazı şeylerin doğrularına ulaşılarak başarı bize doğru gelir. Bunun göz ardı edilmesi kişinin özgüven düşüklüğü yaşamasına sebebiyet vererek cesaretini kırabilir. Tüm bunların sonucunda aşırı stres, kaygı ve depresyon gibi olumsuz duygular görülebiliyor. Mide ağrıları, migren ağrıları, dengesiz kilo alıp verme, iş yaşamında tükenmişlik sorunu yaşadıkları ortaya çıkıyor.
Mükemmeliyetçilik psikolojik ve fiziksel sorunlarla yakından ilgilidir. Sosyal boyutu olarak sadece mükemmel bir yapıya sahip olunursa başkaları tarafından bize değer verileceği düşüncesini sayabiliriz. Buna inanmak duygusal boşluk, depresyon ve aşırı kaygı gibi duygusal sorunlarla yakından ilişkilidir. Bunun nedenlerinden birisi, kişinin üstünde büyük bir baskı ile sonuçta kendisini çaresiz hissetmesidir. Bu düşünceye sahip insanlar ne kadar başarılı olurlarsa olsunlar onlardan hep daha fazla beklenti istenilecek olarak inanırlar. Kişinin kendisiyle ilgili aşırı yüksek beklentiler içine girmesi sonucu bedeni ile ilgili de birtakım eleştiriler ve gerçekçi olmayan düşünceler gelişebiliyor.
Ayrıca mükemmeliyetçiliğin ikili ilişkilerde de olumsuz etki ettiğini biliyoruzdur. Yakın çevremiz kendimizden beklediğimiz yüksek beklentilerden sebep bazı davranışlarımızı saplantılı ve değişik karşılayabilir. Bu onları rahatsız edici bir durum içine çekebilir. Nitekim iş hayatında, özel hayatımızda yada akraba ve arkadaş çevremizde bu durumlara sıklıkla rastlamak mümkündür. Patronumuz mükemmeliyetçi bir yapıda bir birey ise bizim sınırlarımızı sürekli zorlayabilir ve hem kendini hem biz çalışanlarını tükenme eşiğine getirebilir. Aynı şekilde yakın çevremizde bizim kendimize yüklediğimiz, sorun olarak düşündüğümüz durumları onlar bu kadar önemsemeyebilir. Abartılı olduğunu düşündükleri endişeli hallerimiz korkutabilir.
Mükemmeliyetçiliğin Belirtileri Nelerdir?
Ø Hata yaptığınızda kendinize aşırı yükleniyor ve en ufak bir başarısızlıkta kendinizi değersiz görüyorsanız,
Ø Başarılarınızdan çok başarısızlıklarınıza odaklanmaya eğilimliyseniz,
Ø Çoğunlukla yeterince iyi olmadığınızı düşünüyorsanız,
Ø Tüm işleri en iyi şekilde yapmanız gerektiğini düşünüyorsanız,
Ø En iyiye odaklanma nedeniyle işleri zamanında bitirme sorunu yaşıyorsanız,
Ø Yaptıklarınızla ilgili tatmin olmuyorsanız,
mükemmeliyetçilikten şüphelenebilirsiniz.
Mükemmeliyetçiliği Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
ü Kendinizden aşırı beklentiler içinde olmanızın olumsuz sonuçlarını çıkartın.
ü Hedef ve amaçlarınızı gözden geçirin.
ü Standartlarınızı gevşetmeye çalışın.
ü Hataları kabul etmek için kendinizi zorlayın ve hatta kendinizi ödüllendirin.
Klasikleşmiş bir kalıp vardır “ hiç kimse mükemmel değildir.” Herkesin bir kusuru vardır bu yüzden kendinizi yıpratmayın doğru olduğuna inandığınız şeyleri yapmanız sizi zaten mükemmel bir insana dönüştürecektir.
Rümeysa ÖZÇELİK/ AVRUPAPRESS
News