BELÇİKA’DA HÜKÜMET KRİZİ! DE WEVER İSTİFASINI KRALA SUNDU
Fatme Tahir. / BELÇİKA
10 milyar euroluk bütçe anlaşmazlığı Arizona koalisyonunu çıkmaza soktu. Kral Philippe istifa kararını şimdilik beklemeye aldı. Belçika’da gözler koalisyon görüşmelerine çevrildi.
BRÜKSEL – Belçika siyasetinde beklenen kriz gerçekleşti. Başbakan Bart De Wever, 2027 federal bütçesi üzerinde koalisyon ortaklarıyla uzlaşma sağlayamamasının ardından 2 Kasım Pazartesi günü istifasını Kral Philippe’e sundu. Ancak Kral, istifayı hemen kabul etmek yerine kararını erteleyerek koalisyon partileriyle görüşme sürecini başlattı. Ülke şimdi hükümetin devam edip etmeyeceğini belirleyecek kritik siyasi müzakerelere hazırlanıyor.
10 MİLYAR EUROLUK BÜTÇE ANLAŞMAZLIĞI
Krizin merkezinde, Belçika’nın kamu açığını azaltmak amacıyla gündeme getirilen yaklaşık 10 milyar euroluk tasarruf ve ek gelir hedefi bulunuyor. N-VA, MR, Vooruit, CD&V ve Les Engagés partilerinden oluşan beşli Arizona koalisyonu, bütçe açığının nasıl kapatılacağı konusunda ortak bir noktada buluşamadı.
N-VA ve MR, kamu harcamalarının azaltılması ve daha sıkı bütçe disiplini uygulanmasını savunurken Vooruit, CD&V ve Les Engagés, yüksek gelir ve servet sahiplerinin daha fazla katkıda bulunmasını istiyor. Vergi politikaları, sağlık harcamaları ve sosyal devletin geleceği müzakerelerin en önemli anlaşmazlık başlıkları haline geldi.
SAĞLIK VE VERGİ POLİTİKALARI KOALİSYONU BÖLDÜ
Özellikle sağlık harcamalarında yapılması gündeme gelen tasarruflar, koalisyon ortakları arasındaki görüş ayrılığını derinleştirdi. Sosyal demokrat Vooruit ve merkezci Les Engagés, sosyal hizmetlerin korunmasını ve bütçe yükünün yalnızca vatandaşların üzerine bırakılmamasını savunuyor. N-VA ve MR ise kamu maliyesinin sürdürülebilirliği için harcamaların kontrol altına alınması gerektiğini belirtiyor.
Böylece tartışma, yalnızca 10 milyar euroluk bütçe hedefinin nasıl karşılanacağı olmaktan çıktı. Belçika’da ekonomik yükün hangi kesimler tarafından üstlenileceği, sağlık sisteminin nasıl korunacağı ve sosyal devletin geleceği koalisyonun temel anlaşmazlık konularına dönüştü.
KRAL PHILIPPE KARARINI ERTELEDİ
Başbakan De Wever’in istifasını sunmasının ardından Kral Philippe, kararı şimdilik beklemeye aldı. Kraliyet Sarayı’ndan yapılan açıklamada, ülkedeki bütçe anlaşmazlığının çözülmemesinden duyulan üzüntü dile getirilirken, Belçika’nın uzun süreli bir siyasi krizi kaldıramayacağına dikkat çekildi.
Kral Philippe’in 3 Kasım’dan itibaren koalisyon partilerinin genel başkanlarıyla görüşmelere başlaması, De Wever’i ise 6 Kasım Cuma günü yeniden kabul etmesi bekleniyor. Bu görüşmeler, hükümetin geleceği açısından belirleyici olacak.
ERKEN SEÇİM İHTİMALİ GÜNDEMDE
De Wever’in istifasını sunması, hükümetin otomatik olarak sona erdiği veya erken seçim kararının alındığı anlamına gelmiyor. Kral’ın istifayı kabul etmesi, hükümetin geçici statüde görevini sürdürmesi, yeni bir koalisyon formülünün aranması veya siyasi çıkmazın devam etmesi halinde erken seçim seçeneğinin gündeme gelmesi mümkün.
Bütçe konusunda anlaşma sağlanamaması durumunda Belçika’nın geçici bütçe sistemiyle yoluna devam etmesi de seçenekler arasında bulunuyor. Ancak bu uygulama, hükümetin yeni harcamalar ve politikalar konusunda hareket alanını önemli ölçüde sınırlayabilir.
EKONOMİK BASKI ARTIYOR
Siyasi belirsizliğin ekonomik yansımaları da yakından takip ediliyor. Belçika’nın kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 110’un üzerine çıkması ve bütçe açığının Avrupa Birliği hedeflerinin üzerinde seyretmesi, hükümetin mali hareket alanını daraltıyor.
Borçlanma maliyetlerindeki artış, devletin faiz ödemelerini de yükselterek sağlık, eğitim, sosyal güvenlik ve kamu yatırımları üzerindeki baskıyı artırabilir. Bu nedenle bütçe anlaşmazlığı yalnızca siyasi partilerin değil, milyonlarca vatandaşın ekonomik geleceğini de yakından ilgilendiriyor.
BELÇİKA’YI ŞİMDİ NE BEKLİYOR?
Önümüzdeki günlerde Kral Philippe’in koalisyon liderleriyle yapacağı görüşmeler ve tarafların uzlaşma arayışı belirleyici olacak. Beşli koalisyonun yeniden anlaşması halinde De Wever hükümetinin görevine devam etmesi mümkün. Aksi durumda Belçika yeni bir hükümet formülü, geçici yönetim süreci veya erken seçim seçenekleriyle karşı karşıya kalabilir.
Belçika’nın önündeki temel mesele, 10 milyar euroluk bütçe hedefini karşılamanın ötesinde, bunun nasıl gerçekleştirileceği konusunda siyasi uzlaşma sağlayabilmek.
Şimdi gözler Kral Philippe’in vereceği kararda. Belçika’da hükümetin geleceği kadar, alınacak ekonomik kararların vatandaşların yaşamına nasıl yansıyacağı da önümüzdeki günlerin en önemli gündem maddesi olacak.
Fatme Tahir / AVRUPAPRESS
News