\u00e7ifteler- \u00f6l\u00fc adam\u0131n kar\u0131s\u0131…
\n1649 bahar\u0131yd\u0131. Bayat’tan ve k\u00f6ylerinden asker toplan\u0131yordu; Girit’e, Kandiye \u00f6n\u00fcne gideceklerdi. \u0130brahim o\u011flu Ali Be\u015fe bir sabah \u00c7ifteler’in tozlu yolundan \u00e7\u0131k\u0131p gitti ve o gidi\u015f on iki y\u0131l s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Giderken Emine’nin karn\u0131nda bir \u00e7ocuk vard\u0131. Daha do\u011fmam\u0131\u015ft\u0131. K\u0131z m\u0131 o\u011flan m\u0131, kimse bilmiyordu. Ali gitmeden \u00f6nceki gece elini kar\u0131s\u0131n\u0131n karn\u0131na koymu\u015f, \u00ab\u00a0D\u00f6n\u00fcnce ad\u0131n\u0131 beraber koyar\u0131z,\u00a0\u00bb demi\u015fti. Emine, \u00ab\u00a0D\u00f6n, yeter,\u00a0\u00bb demi\u015fti.<\/p>\n
Sabah kap\u0131da kald\u0131 Emine. Bir eli \u00f6nl\u00fc\u011f\u00fcnde, bir eli karn\u0131nda.<\/p>\n
Kad\u0131nlar hep kap\u0131da kal\u0131r bu topraklarda. Erkekler gider; sefere, gurbete, \u00f6l\u00fcme. Kad\u0131nlar e\u015fikte durur, g\u00f6zleriyle giden s\u0131rt\u0131 yolun sonuna kadar ta\u015f\u0131r. Sonra s\u0131rt kaybolur. Sonra toz iner. Sonra kap\u0131 kapan\u0131r.<\/p>\n
Ali bir kere d\u00f6n\u00fcp bakm\u0131\u015ft\u0131, bir elini kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Emine kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015fti.<\/p>\n
O kald\u0131r\u0131lan el, do\u011fmam\u0131\u015f \u00e7ocu\u011fun babas\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilk ve son \u015feydi.<\/p>\n
\u00c7ocuk k\u0131z oldu.<\/p>\n
Kas\u0131md\u0131. Ebe \u00ab\u00a0K\u0131z,\u00a0\u00bb dedi ve \u00ab\u00a0Ad\u0131?\u00a0\u00bb diye sordu. Emine k\u0131z\u0131n y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131; ka\u015flar Ali’nin ka\u015flar\u0131yd\u0131. Ad\u0131 tek ba\u015f\u0131na koydu: Fatma. Ali’nin anas\u0131n\u0131n ad\u0131. Bu ad\u0131 Ali’ye bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015f olmak i\u00e7in koydu; ne s\u00f6yledi\u011fini kendi de tam bilmeden. Belki \u00ab\u00a0seni bekliyorum\u00a0\u00bb demekti bu ad. Belki \u00ab\u00a0bu ev senin evin.\u00a0\u00bb Belki de yaln\u0131zca, \u00e7ocu\u011fa tutunacak bir baba taraf\u0131 b\u0131rakmakt\u0131.<\/p>\n
Ebe, \u00ab\u00a0Babas\u0131 nerde?\u00a0\u00bb diye sordu. \u00ab\u00a0Girit’te.\u00a0\u00bb \u00ab\u00a0D\u00f6ner in\u015fallah.\u00a0\u00bb \u00ab\u00a0D\u00f6ner.\u00a0\u00bb<\/p>\n
O gece Emine kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131k b\u0131rakt\u0131. Kas\u0131m so\u011fu\u011funda. Belki d\u00f6nerse, diye.<\/p>\n
Fatma emekledi, y\u00fcr\u00fcd\u00fc, konu\u015ftu. \u0130lk kelimesi \u00ab\u00a0ana\u00a0\u00bb oldu. \u0130kinci kelimesi de \u00ab\u00a0ana\u00a0\u00bb oldu. \u00ab\u00a0Baba\u00a0\u00bb kelimesini bilmiyordu; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu evde bir baba yoktu. Bir baba ad\u0131 vard\u0131: Ali Be\u015fe. Bir de sand\u0131\u011f\u0131n dibinde bir aba.<\/p>\n
Emine ona her ak\u015fam babas\u0131n\u0131 anlatt\u0131. \u00ab\u00a0Baban uzaktad\u0131r. Baban gelecek.\u00a0\u00bb Fatma, kelimenin anlam\u0131n\u0131 hen\u00fcz bilmeden, anas\u0131yle birlikte kap\u0131da beklemeyi \u00f6\u011frendi. Kervan ge\u00e7ti mi ana ko\u015fuyordu; k\u0131z da ko\u015fuyordu. Nal sesi duyuldu mu ana pencereye gidiyordu; k\u0131z da gidiyordu.<\/p>\n
Bir \u00e7ocuk, hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi birini beklemeyi nas\u0131l \u00f6\u011frenir?<\/p>\n
Anas\u0131ne bakarak.<\/p>\n
Geceleri kap\u0131da bekliyordu Emine. K\u0131z\u0131 uyuduktan sonra. Her gece. Lambay\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u00fcyor, kap\u0131n\u0131n i\u00e7 taraf\u0131na, e\u015fi\u011fin dibine oturuyordu; s\u0131rt\u0131 duvara, kula\u011f\u0131 yolda. K\u00f6y\u00fcn sesleri teker teker s\u00f6nerdi: son k\u00f6pek, son ocak, son kap\u0131. Sonra yaln\u0131zca yol kal\u0131rd\u0131. Yol geceleri konu\u015fur; bir ad\u0131m, bir ta\u015f, bir r\u00fczg\u00e2r. Emine hepsini dinlerdi. Her ses bir soruydu: o mu? Hi\u00e7biri o de\u011fildi.<\/p>\n
Baz\u0131 geceler onunla konu\u015furdu. F\u0131s\u0131lt\u0131yla, k\u0131z\u0131 uyanmas\u0131n diye. \u00ab\u00a0K\u0131z\u0131n var. Ad\u0131 Fatma; anan gibi. Bug\u00fcn y\u00fcr\u00fcd\u00fc.\u00a0\u00bb Karanl\u0131\u011fa s\u00f6ylerdi bunlar\u0131; karanl\u0131k almazd\u0131. Baz\u0131 geceler sadece otururdu. Bir saat, iki saat. Sonra kalkar, kap\u0131ya elini koyar \u2014 a\u00e7mazd\u0131, sadece koyard\u0131 \u2014 ve yatard\u0131.<\/p>\n
Haber yoktu.<\/p>\n
Bir mektup gelmedi; Ali yazamazd\u0131, Emine okuyamazd\u0131. Bir asker d\u00f6nmedi ki \u00ab\u00a0g\u00f6rd\u00fcm\u00a0\u00bb desin. Bir kervanc\u0131 \u00ab\u00a0selam s\u00f6yledi\u00a0\u00bb demedi. Girit’ten, \u0130zmir’den tek kelime gelmedi. \u00d6lm\u00fc\u015f m\u00fc, sa\u011f m\u0131, hasta m\u0131, esir mi? Hi\u00e7bir \u015fey. K\u00f6t\u00fc haber bile bir haberdir; insan k\u00f6t\u00fc haberle bir \u015fey yapar; a\u011flar, g\u00f6mer, ya\u015far. Haber yoklu\u011fuyla hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmaz. Sadece beklenir.<\/p>\n
Emine her gece bekledi. Her gece haber yoktu.<\/p>\n
Fatma \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131ndayken bir g\u00fcn sand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131, abay\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, s\u00fcr\u00fcyerek annesine getirdi. \u00ab\u00a0Bu babam\u0131n m\u0131?\u00a0\u00bb Emine, \u00ab\u00a0Baban\u0131n,\u00a0\u00bb dedi. K\u0131z abaya sar\u0131ld\u0131, koklad\u0131. \u00ab\u00a0Babam b\u00f6yle mi kokuyor?\u00a0\u00bb Emine cevap veremedi. Aba art\u0131k nem gibi, sand\u0131k gibi, zaman gibi kokuyordu. Ali gibi kokmuyordu. Emine bunu k\u0131z\u0131na s\u00f6ylemedi.<\/p>\n
Be\u015f ya\u015f\u0131ndayken sordu: \u00ab\u00a0Babam\u0131n y\u00fcz\u00fc nas\u0131l?\u00a0\u00bb<\/p>\n
Emine anlatt\u0131. Ka\u015flar\u0131, g\u00f6zleri, g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc\u2026 Anlat\u0131rken fark etti ki, kendi haf\u0131zas\u0131nda da y\u00fcz silinmeye ba\u015flam\u0131\u015f. Ka\u015flar kalm\u0131\u015f, g\u00f6zler kalm\u0131\u015f; ama aras\u0131\u2026 aras\u0131 bulan\u0131k. Anlatmay\u0131 kesti. Fatma o geceden sonra babas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc kendi \u00e7izdi kafas\u0131nda. Her \u00f6ks\u00fcz gibi. Annesinin anlatt\u0131\u011f\u0131ndan, k\u00f6ydeki ba\u015fka babalardan par\u00e7alar alarak.<\/p>\n
Y\u0131llar, uzun k\u0131\u015flar h\u00e2linde ge\u00e7ti. \u00c7ifteler’in k\u0131\u015flar\u0131 serttir; r\u00fczg\u00e2r bozk\u0131rdan gelir, ta\u015f duvarlar\u0131 d\u00f6ver, bacadan i\u00e7eri girer. Emine o k\u0131\u015flarda yaln\u0131z uyudu. Yata\u011f\u0131n \u00f6b\u00fcr taraf\u0131 so\u011fuktu. Baz\u0131 geceler eliyle o so\u011fuk tarafa dokundu, sanki dokununca \u0131s\u0131nacakm\u0131\u015f gibi. \u00ab\u00a0Nerdesin, Ali?\u00a0\u00bb Cevap yoktu. R\u00fczg\u00e2r vard\u0131.<\/p>\n
K\u00f6y\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 art\u0131k ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bak\u0131yordu ona; bak\u0131\u015flar\u0131nda ac\u0131ma vard\u0131. Ac\u0131ma, umuttan daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Umut insan\u0131 ayakta tutar; ac\u0131ma \u00e7\u00f6kertir. Emine kap\u0131ya h\u00e2l\u00e2 ko\u015fuyordu, ama art\u0131k ko\u015farken utan\u0131yordu.<\/p>\n
Ya\u015fland\u0131. Yava\u015f yava\u015f, kimseye belli etmeden. Sa\u00e7lar\u0131na ak d\u00fc\u015ft\u00fc, ellerinin derisi kal\u0131nla\u015ft\u0131. Bir g\u00fcn suya e\u011fildi\u011finde, bir zamanlar gelin oldu\u011fu y\u00fcz\u00fc bulamad\u0131 orada. \u00ab\u00a0Ali beni tan\u0131r m\u0131 gelince?\u00a0\u00bb diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Sonra bu d\u00fc\u015f\u00fcnceden korktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00ab\u00a0gelince\u00a0\u00bb demi\u015fti h\u00e2l\u00e2. H\u00e2l\u00e2 \u00ab\u00a0gelince\u00a0\u00bb diyebiliyordu.<\/p>\n
Yedi ya\u015f\u0131nda Fatma, art\u0131k kap\u0131ya ko\u015fmuyordu. Ama anas\u0131 ko\u015funca arkas\u0131ndan bak\u0131yordu. Bak\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey vard\u0131; \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fcklere bakt\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuk olmayan bir \u015fey.<\/p>\n
Yedinci y\u0131l\u0131n sonbahar\u0131nda Emine ikinci ka\u015f\u0131\u011f\u0131 sofradan kald\u0131rd\u0131. Yedi y\u0131ld\u0131r her ak\u015fam koyuyordu; yedi y\u0131ld\u0131r kimse tutmuyordu. Bir ak\u015fam eli gitmedi. Ka\u015f\u0131\u011f\u0131 elinde tuttu, uzun uzun bakt\u0131. Atmad\u0131; atamazd\u0131. Sand\u0131\u011fa koydu, aban\u0131n yan\u0131na. O geceden sonra e\u015fi\u011fin dibinde her gece oturmad\u0131. Ama her gece, yatmadan \u00f6nce, kap\u0131ya elini koydu.<\/p>\n
Sekiz ya\u015f\u0131nda bir g\u00fcn Fatma, \u00ab\u00a0Anne,\u00a0\u00bb dedi, \u00ab\u00a0babam gelmeyecek, de\u011fil mi?\u00a0\u00bb<\/p>\n
Emine ba\u011f\u0131rmad\u0131. Yaln\u0131zca, \u00ab\u00a0Gelecek,\u00a0\u00bb dedi. Sesi hep ayn\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Ama o gece yatakta, o so\u011fuk tarafa elini uzatt\u0131\u011f\u0131nda, ilk kez d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc: Belki k\u0131z\u0131m hakl\u0131.<\/p>\n
Dokuzuncu y\u0131l\u0131n bahar\u0131nda haber geldi.<\/p>\n
Getiren adam k\u00f6yde yar\u0131m g\u00fcn kald\u0131. Yolcuydu; topall\u0131yordu; k\u00e2fir elinden yeni d\u00f6nm\u00fc\u015f, memleketine iniyordu. Cami avlusunda oturdu, su i\u00e7ti, ekmek yedi. K\u00f6y\u00fcn erkekleri ba\u015f\u0131na topland\u0131; esaret hik\u00e2yesi dinlemek isterler, herkesin bir yak\u0131n\u0131 kay\u0131pt\u0131r. Adam anlatt\u0131: k\u00fcrek, zincir, a\u00e7l\u0131k. Sonra dedi ki: \u00ab\u00a0Karahisar taraf\u0131ndan bir Ali Be\u015fe vard\u0131. K\u00fcrekte \u00f6ld\u00fc. Denize att\u0131lar.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Bu kadar. \u00d6\u011fleden sonra yola devam etti. Ad\u0131n\u0131 bile bilen olmad\u0131.<\/p>\n
Ama c\u00fcmle kald\u0131. Cami avlusundan meydana, meydandan kap\u0131lara y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Kimse \u00ab\u00a0hangi Ali Be\u015fe\u00a0\u00bb demedi. Neden desinlerdi? K\u00f6yde bir tek Ali Be\u015fe eksikti.<\/p>\n
C\u00fcmle ak\u015fama Emine’nin kap\u0131s\u0131na vard\u0131.<\/p>\n
Ali Be\u015fe \u00f6lm\u00fc\u015f.<\/p>\n
\u0130ki kelime. \u0130ki kelimenin alt\u0131nda dokuz y\u0131ll\u0131k bir bekleyi\u015f ezildi. Dokuz y\u0131lda gelen ilk haberdi.<\/p>\n
Emine o g\u00fcn a\u011flamad\u0131. B\u00fcy\u00fck ac\u0131da insan susar. Emine sustu. Sand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131, abay\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, y\u0131kad\u0131, kuruttu, katlad\u0131, geri koydu. Ka\u015f\u0131\u011f\u0131 eline ald\u0131, uzun bakt\u0131, geri koydu. Bir \u00f6l\u00fcy\u00fc g\u00f6mmek i\u00e7in beden gerekir; Emine’nin elinde beden yoktu. Mezar yoktu, ta\u015f yoktu. Elinde bir aba, bir ka\u015f\u0131k, bir haber ve dokuzuna giren bir k\u0131z vard\u0131.<\/p>\n
K\u0131za s\u00f6ylemek gerekiyordu.<\/p>\n
Ak\u015fam, oca\u011f\u0131n ba\u015f\u0131nda s\u00f6yledi. Fatma dinledi. A\u011flamad\u0131. Annesine bakt\u0131, uzun uzun. Sonra o soruyu sordu \u2014 Emine’nin \u00f6mr\u00fc boyunca unutamayaca\u011f\u0131 soruyu:<\/p>\n
\u2014 Ana\u2026 hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fim birine nas\u0131l a\u011flan\u0131r?<\/p>\n
Emine cevap veremedi.<\/p>\n
Fatma o gece sand\u0131\u011fa gitti, abay\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, kuca\u011f\u0131na al\u0131p uyudu. Sabah aba \u0131slakt\u0131. Demek ki bir yolunu bulmu\u015ftu.<\/p>\n
O gece Emine kap\u0131ya elini koymad\u0131. \u0130lk kez. Kap\u0131, kap\u0131 olmu\u015ftu; bir adam\u0131n d\u00f6nece\u011fi yer de\u011fil, bir tahta.<\/p>\n
Emine’nin kendi a\u011flamas\u0131 aylar sonra geldi \u2014 hamur yo\u011fururken, hi\u00e7 sebep yokken. Hamur tuzland\u0131, ekmek ac\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Fatma o ekme\u011fi yedi, bir \u015fey demedi.<\/p>\n
Mehmed bir h\u0131rs\u0131z de\u011fildi.<\/p>\n
Bunu ba\u015ftan s\u00f6ylemek gerekir; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu hik\u00e2yeyi dinleyen herkes \u00f6nce ona k\u0131zmak ister. K\u0131zmay\u0131n. Mehmed ba\u015fkas\u0131n\u0131n kar\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almad\u0131, ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funu da. Mehmed, dul bildi\u011fi bir kad\u0131na ve \u00f6ks\u00fcz bildi\u011fi bir k\u0131za yakla\u015ft\u0131 \u2014 yava\u015f, sayg\u0131l\u0131, \u00e7ekingen.<\/p>\n
Belgede ad\u0131 \u00ab\u00a0Abdullah o\u011flu Mehmed, Arab\u00a0\u00bb diye ge\u00e7er. O d\u00f6nemde \u00ab\u00a0Abdullah o\u011flu\u00a0\u00bb ad\u0131 \u00e7o\u011fu zaman sonradan M\u00fcsl\u00fcman olanlara ya da azatl\u0131 k\u00f6lelere baba ad\u0131 olarak verilirdi. Belki Mehmed de bir zamanlar zincir g\u00f6rm\u00fc\u015f biriydi. Bilemiyoruz. Bildi\u011fimiz, k\u00f6y\u00fcn yerlisi olmad\u0131\u011f\u0131, kenarda durdu\u011fudur.<\/p>\n
Belki bir k\u0131\u015f Emine’nin dam\u0131n\u0131 onard\u0131. Belki kap\u0131s\u0131na bir \u00e7uval un b\u0131rakt\u0131, kimin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeden. Belki hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131; yaln\u0131zca \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131nda selam verdi, g\u00f6z\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131rmadan ama uzatmadan da.<\/p>\n
K\u00f6y\u00fcn kad\u0131nlar\u0131 bir g\u00fcn Emine’ye dediler: \u00ab\u00a0Yeter art\u0131k. \u00d6len \u00f6ld\u00fc. Sen sa\u011fs\u0131n, k\u0131z\u0131n \u00f6ks\u00fcz. Oca\u011f\u0131n so\u011fuk, kap\u0131n kapal\u0131. Bu adam iyi adam.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Emine kabul etti \u2014 sevgiden de\u011fil, yorgunluktan. Bir insan\u0131n yaln\u0131zl\u0131ktan yorulabilece\u011fini bilenler anlar bunu. Dokuz y\u0131l bir gideni beklemi\u015fti; art\u0131k evinde bir canl\u0131n\u0131n nefesini duymak istiyordu.<\/p>\n
Fatma kabul etmedi.<\/p>\n
\u2014 O benim babam de\u011fil.<\/p>\n
Dokuz ya\u015f\u0131ndaki bir k\u0131z\u0131n \u00ab\u00a0babam\u00a0\u00bb dedi\u011fi adam, hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi bir \u00f6l\u00fcyd\u00fc. Ya\u015fayan bir adam\u0131n bu \u00f6l\u00fcyle yar\u0131\u015fmas\u0131 kolay de\u011fildi. Mehmed yar\u0131\u015fmad\u0131. Fatma’ya \u00ab\u00a0k\u0131z\u0131m\u00a0\u00bb demedi, \u00ab\u00a0baba de bana\u00a0\u00bb demedi. Yaln\u0131zca oradayd\u0131. Sabah tarlaya gitti, ak\u015fam d\u00f6nd\u00fc, sofrada Fatma’n\u0131n \u00f6n\u00fcne ekme\u011fi o koydu ve g\u00f6z\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131rmadan ama uzatmadan da, bekledi.<\/p>\n
Sessiz bir nik\u00e2h oldu. Davul \u00e7almad\u0131. O gece Emine, dokuz y\u0131l sonra ilk kez, yata\u011f\u0131n so\u011fuk taraf\u0131nda bir s\u0131cakl\u0131k hissetti. Ve utand\u0131. Utanc\u0131n\u0131 da abayla, ka\u015f\u0131kla birlikte sand\u0131\u011fa koydu.<\/p>\n
Bir y\u0131l ge\u00e7ti. Fatma bir g\u00fcn damdan d\u00fc\u015ft\u00fc, dizini yard\u0131, a\u011fz\u0131ndan kendili\u011finden bir kelime \u00e7\u0131kt\u0131:<\/p>\n
\u2014 Baba!<\/p>\n
Mehmed ko\u015ftu. K\u0131z\u0131 kuca\u011f\u0131na ald\u0131, dizini sard\u0131. \u0130kisi de o kelimeyi konu\u015fmad\u0131. Ama o g\u00fcnden sonra Fatma ona baba dedi. \u00d6nce nadiren, sonra hep.<\/p>\n
Ve sonra bir o\u011flan do\u011fdu.<\/p>\n
Ad\u0131n\u0131 Hasan koydular. Bu sefer ad\u0131 iki ki\u015fi koydu. Bu evde ilk kez bir \u00e7ocu\u011fun ad\u0131 yaln\u0131z konmam\u0131\u015ft\u0131. Emine bunu fark etti ve fark etti\u011fi i\u00e7in utand\u0131.<\/p>\n
Hasan b\u00fcy\u00fcd\u00fc, emekledi, y\u00fcr\u00fcd\u00fc. \u0130lk kelimesi \u00ab\u00a0baba\u00a0\u00bb oldu. Bu evde ilk kez bir \u00e7ocu\u011fun ilk kelimesi \u00ab\u00a0baba\u00a0\u00bb oluyordu ve o kelimenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131: evde bir adam vard\u0131, \u00e7ocu\u011fa d\u00f6n\u00fcp bak\u0131yordu.<\/p>\n
\u00dc\u00e7 y\u0131l.<\/p>\n
\u00dc\u00e7 y\u0131lda bir ev, ev olur. Duvarlar d\u00f6rt ki\u015finin sesine al\u0131\u015f\u0131r. Fatma b\u00fcy\u00fcr, sa\u00e7\u0131n\u0131 \u00f6rer, annesine yard\u0131m eder, karde\u015fini kuca\u011f\u0131nda ta\u015f\u0131r. Emine bir g\u00fcn \u2014 kendisi de fark etmeden \u2014 g\u00fcler. Sonra kendi sesine \u015fa\u015f\u0131r\u0131r, sonra utan\u0131r, sonra bir daha g\u00fcler. \u0130lk y\u0131l her g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc bir h\u0131rs\u0131zl\u0131k gibiydi; Ali’den \u00e7al\u0131yordu. Sonra bir g\u00fcn g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc h\u0131rs\u0131zl\u0131k olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Sadece g\u00fcl\u00fc\u015f oldu.<\/p>\n
Sand\u0131\u011f\u0131n dibindeki aba sand\u0131\u011f\u0131n dibinde kal\u0131r; ka\u015f\u0131k aban\u0131n yan\u0131nda; kimse a\u00e7maz.<\/p>\n
\u0130nsan b\u00f6yle iyile\u015fir. Yava\u015f, su\u00e7luluk duyarak, kendine izin vererek.<\/p>\n
On iki y\u0131l.<\/p>\n
Ali Be\u015fe’nin nerede oldu\u011funu belge yazmaz. \u00ab\u00a0K\u00e2fir elinde esir\u00a0\u00bb der, o kadar. Ama o y\u0131l Girit Sava\u015f\u0131’n\u0131n be\u015finci y\u0131l\u0131yd\u0131 ve Bayat ile k\u00f6ylerinden toplanan askerler \u0130zmir’e, Fo\u00e7a’ya inip Kandiye’ye gidecek gemileri bekliyordu. 1649 May\u0131s\u0131nda bir sabah Venedik yelkenleri Fo\u00e7a koyunda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Ate\u015f, duman, \u00e7\u0131\u011fl\u0131k. Ali yanan g\u00fcverteden suya atlad\u0131; bir a\u011fla \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131; bir kad\u0131rgan\u0131n k\u00fcrek s\u0131ras\u0131na zincirlendi. Bir adam d\u00fcd\u00fck \u00e7ald\u0131. K\u00fcrekler kalkt\u0131, indi.<\/p>\n
\u0130lk gece bir \u015fey \u00f6\u011frendi: bir adam zincire al\u0131\u015fabilir. \u0130kinci gece ba\u015fka bir \u015fey \u00f6\u011frendi: bir adam zincire al\u0131\u015fmamak i\u00e7in bir \u015feye tutunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ali iki y\u00fcze tutundu. Biri Emine’nin y\u00fcz\u00fcyd\u00fc \u2014 kap\u0131da duran, \u00f6nl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc buru\u015fturan. \u00d6b\u00fcr\u00fc bir \u00e7ocu\u011fun y\u00fcz\u00fcyd\u00fc; hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi, belki hi\u00e7 g\u00f6remeyece\u011fi bir \u00e7ocu\u011fun. Bu ikinci y\u00fcz her gece de\u011fi\u015fiyordu. Baz\u0131 geceler o\u011fland\u0131, baz\u0131 geceler k\u0131z. Baz\u0131 geceler be\u015f ya\u015f\u0131nda, baz\u0131 geceler on. Ali onu kendi elleriyle \u00e7iziyordu karanl\u0131kta; Emine’nin g\u00f6zlerini, kendi ka\u015flar\u0131n\u0131, anas\u0131n\u0131n aln\u0131n\u0131 koyuyordu yerine. Sabah oluyor, \u00e7izdi\u011fi y\u00fcz siliniyor, ertesi gece ba\u015ftan \u00e7iziyordu.<\/p>\n
K\u00fcrek s\u0131ras\u0131n\u0131n tahtas\u0131na, aya\u011f\u0131n\u0131n dibine, bir \u00e7iviyle her May\u0131s bir \u00e7izgi \u00e7ekti. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u00e7izgiyi \u00e7ekti\u011fi gece Emine’nin y\u00fcz\u00fcn\u00fc kuramad\u0131; g\u00f6zler geldi, ka\u015flar geldi, aras\u0131 gelmedi. Ayn\u0131 y\u0131l, \u00c7ifteler’de, Emine k\u0131z\u0131na babas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlat\u0131rken aras\u0131nda durmu\u015ftu. Ayn\u0131 y\u00fcz, ayn\u0131 y\u0131l, iki yerde birden siliniyordu. O geceden sonra Ali’yi kap\u0131da y\u00fczs\u00fcz bir kad\u0131n bekledi. Ama bekledi.<\/p>\n
K\u00fcrekte bir Ali Be\u015fe daha vard\u0131. Elli ya\u015flar\u0131nda, Karahisarl\u0131, kale dibinden; elleri bir \u00f6m\u00fcr toprak s\u00fcrm\u00fc\u015f gibi kal\u0131n. Forsalar ay\u0131rmak i\u00e7in birine K\u00fc\u00e7\u00fck Ali, \u00f6b\u00fcr\u00fcne Koca Ali dedi. \u00ab\u00a0Kom\u015fuyuz,\u00a0\u00bb demi\u015fti Koca Ali ilk gece; \u00ab\u00a0evde kom\u015fu de\u011fildik, k\u00fcrekte kom\u015fu olduk.\u00a0\u00bb Ona baba gibi bakt\u0131. Ate\u015fli bir k\u0131\u015f K\u00fc\u00e7\u00fck Ali’yi gizledi, kendi tay\u0131n\u0131n\u0131 ona verdi, geceleri konu\u015fturdu: \u00ab\u00a0Kap\u0131y\u0131 anlat.\u00a0\u00bb K\u00fc\u00e7\u00fck Ali anlatt\u0131. Her gece. Ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
O k\u0131\u015f kad\u0131rgadan bir forsa fidyeyle kurtuldu; Bursal\u0131 bir t\u00fcccar\u0131n adam\u0131yd\u0131. Zinciri a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn K\u00fc\u00e7\u00fck Ali onu yakalad\u0131: \u00ab\u00a0\u00c7ifteler’e haber ula\u015ft\u0131r. Ali Be\u015fe sa\u011f, esir, d\u00f6necek \u2014 de. Kar\u0131m Emine’ye.\u00a0\u00bb Adam s\u00f6z verdi. Ali ona o g\u00fcnk\u00fc ekme\u011fini verdi; ba\u015fka verecek \u015feyi yoktu. Adam Anadolu’ya \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131, yolda m\u0131 kald\u0131 \u2014 Ali hi\u00e7 \u00f6\u011frenemedi. Y\u0131llarca \u00ab\u00a0varm\u0131\u015ft\u0131r\u00a0\u00bb diye k\u00fcrek \u00e7ekti; kap\u0131daki kad\u0131n\u0131n art\u0131k \u00ab\u00a0sa\u011f\u00a0\u00bb diye bekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek.<\/p>\n
Haber varmad\u0131.<\/p>\n
Yedinci sonbahar kad\u0131rgaya bir papaz geldi; terc\u00fcman anlatt\u0131: vaftiz olana zincir \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr, Venedik’te i\u015f verilir. Baz\u0131lar\u0131 kabul etti, g\u00fcverteden karaya y\u00fcr\u00fcd\u00fc. S\u0131ra Ali’ye geldi. \u00ab\u00a0Kar\u0131m bekliyor,\u00a0\u00bb dedi. \u00ab\u00a0Gitti\u011fim adam olarak d\u00f6nece\u011fim.\u00a0\u00bb Terc\u00fcman omuz silkti, ge\u00e7ti. Ayn\u0131 sonbahar \u00c7ifteler’de Emine ikinci ka\u015f\u0131\u011f\u0131 sand\u0131\u011fa koyuyordu. \u0130kisi de \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu.<\/p>\n
Sekizinci yaz\u0131n sonunda Koca Ali \u00f6ld\u00fc. Ate\u015f; iki g\u00fcn. K\u00fc\u00e7\u00fck Ali gece boyunca elini tuttu. Koca Ali son gece, \u00ab\u00a0Kar\u0131ma s\u00f6yleme,\u00a0\u00bb dedi. \u00ab\u00a0\u00d6l\u00fc bilsin. Bekleyen kad\u0131n ya\u015flan\u0131r, o\u011ful; a\u011flayan kad\u0131n ya\u015far.\u00a0\u00bb Sabah k\u00fcrekba\u015f\u0131 zincirini a\u00e7t\u0131, bedeni denize b\u0131rakt\u0131 ve g\u00fcverteden liste tutan k\u00e2tibe ba\u011f\u0131rd\u0131: \u00ab\u00a0Ali Be\u015fe \u2014 \u00f6ld\u00fc.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Ad, suyun \u00fcst\u00fcnde uzakla\u015ft\u0131. Bir limandan bir kad\u0131rgaya, bir kad\u0131rgadan esir de\u011fi\u015fimiyle d\u00f6nen Sand\u0131kl\u0131l\u0131 bir delikanl\u0131ya ge\u00e7ti. Delikanl\u0131 Koca Ali’yi hi\u00e7 g\u00f6rmemi\u015fti; yaln\u0131zca duymu\u015ftu: Karahisar taraf\u0131ndan bir Ali Be\u015fe \u00f6lm\u00fc\u015f, denize atm\u0131\u015flar. Bunu yan\u0131na ald\u0131, memleketine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Ertesi bahar, Eski\u015fehir yolundan inerken, \u00c7ifteler’den ge\u00e7ti.<\/p>\n
Ali bunu bilmiyordu. Dokuzuncu \u00e7izgiyi \u00e7ekti\u011fi gece \u00ab\u00a0Emine bekliyor\u00a0\u00bb dedi; her gece dedi\u011fi gibi.<\/p>\n
\u00ab\u00a0Emine bekliyor. \u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcyor. \u00d6lemem.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Ve \u00f6lmedi.<\/p>\n
On ikinci k\u0131\u015f\u0131n sonunda ad\u0131 bir listeye yaz\u0131ld\u0131. Kim yazd\u0131, neden \u2014 bilmedi. Fidye mi, de\u011fi\u015fim mi. May\u0131sta on ikinci \u00e7izgiyi \u00e7ekti; ertesi hafta zincir a\u00e7\u0131ld\u0131. Bileklerinde demirin izi kald\u0131; kalacakt\u0131. Bir gemi onu \u0130zmir’e b\u0131rakt\u0131, Fo\u00e7a’n\u0131n hemen dibine. Y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Manisa, K\u00fctahya, Karahisar. Y\u00fcr\u00fcrken tek bir sahneyi kurdu kafas\u0131nda: kap\u0131y\u0131 vuruyor, kap\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor, Emine. Ve Emine’nin arkas\u0131nda, on iki ya\u015f\u0131nda biri. Ali o birine bak\u0131yor ve d\u00f6rt bin gecede \u00e7izdi\u011fi y\u00fcz\u00fc nihayet g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Ayaklar\u0131 kanad\u0131.<\/p>\n
Ve bir Ramazan ak\u015fam\u0131 \u00c7ifteler’in giri\u015findeki \u00e7e\u015fmeye vard\u0131.<\/p>\n
\u00c7e\u015fmede bir k\u0131z vard\u0131.<\/p>\n
On iki, on \u00fc\u00e7 ya\u015flar\u0131nda. Testisini dolduruyordu. Ali durdu. K\u0131za bakt\u0131.<\/p>\n
K\u0131z ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Emine’nin g\u00f6zleri. Emine’nin g\u00f6zleri, bir \u00e7ocu\u011fun y\u00fcz\u00fcnde.<\/p>\n
Ali’nin nefesi kesildi. Bir ad\u0131m att\u0131. K\u0131z korktu; yabanc\u0131 bir adam, y\u0131rt\u0131k bir aba, tuhaf bir bak\u0131\u015f. Testiyi kapt\u0131, geri \u00e7ekildi.<\/p>\n
\u2014 K\u0131z\u0131m\u2026 \u2014 dedi Ali. Sesi \u00e7\u0131kmad\u0131, dudaklar\u0131 k\u0131m\u0131ldad\u0131 yaln\u0131z.<\/p>\n
K\u0131z duymad\u0131. Testiyi g\u00f6\u011fs\u00fcne bast\u0131r\u0131p ko\u015farak uzakla\u015ft\u0131. Ali arkas\u0131ndan bakt\u0131. K\u0131z\u0131n ka\u00e7\u0131\u015f\u0131na, sa\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fcs\u00fcne, \u00e7\u0131plak topuklar\u0131na.<\/p>\n
D\u00f6rt bin gecede \u00e7izdi\u011fi y\u00fcz i\u015fte oradayd\u0131 ve ondan ka\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n
Fatma eve nefes nefese girdi.<\/p>\n
\u2014 Anne, \u00e7e\u015fmede bir adam var. Bana bakt\u0131. Tuhaf bakt\u0131.<\/p>\n
Emine, \u00ab\u00a0Kim?\u00a0\u00bb dedi.<\/p>\n
\u2014 Bilmiyorum. Yabanc\u0131. Bana \u00ab\u00a0k\u0131z\u0131m\u00a0\u00bb der gibi yapt\u0131.<\/p>\n
Emine’nin elinden kep\u00e7e d\u00fc\u015fmedi. Hen\u00fcz de\u011fil. Ama i\u00e7inde, on iki y\u0131ld\u0131r suskun duran bir \u015fey k\u0131m\u0131ldad\u0131.<\/p>\n
Kap\u0131 vuruldu. Bir kere, iki kere.<\/p>\n
Emine daha sonra o iki vuru\u015f aras\u0131ndaki bo\u015flu\u011fu \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnecekti. \u0130lkinde hi\u00e7bir \u015fey hissetmemi\u015fti. \u0130kincisinde, \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r kap\u0131ya koymad\u0131\u011f\u0131 eli kendili\u011finden kap\u0131ya gitmi\u015fti.<\/p>\n
A\u00e7t\u0131.<\/p>\n
Ve orada \u2014 tam orada, on iki y\u0131l boyunca her gece g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerde \u2014 Ali duruyordu. Ya\u015flanm\u0131\u015f, kararm\u0131\u015f, y\u0131rt\u0131k abal\u0131. Bileklerinde demir izi. Ama o y\u00fcz.<\/p>\n
Ali’nin a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Ezberledi\u011fi kelime dudaklar\u0131na geldi:<\/p>\n
\u2014 Gel\u2026<\/p>\n
Kelime yar\u0131da kald\u0131.<\/p>\n
Emine’nin y\u00fcz\u00fcnde sevin\u00e7 yoktu. Korku vard\u0131. Bir \u00f6l\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi.<\/p>\n
Ali bakt\u0131. Emine’nin arkas\u0131na, evin i\u00e7ine, kendi evinin i\u00e7ine. E\u015fi\u011fin yan\u0131nda bir \u00e7ift \u00e7ar\u0131k. Kendi aya\u011f\u0131na g\u00f6re de\u011fildi. Onun yan\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir \u00e7ift \u00e7ar\u0131k daha. \u0130ki ya\u015f\u0131ndaki bir aya\u011fa g\u00f6re.<\/p>\n
Ve odan\u0131n dibinde, duvara sinmi\u015f, \u00e7e\u015fmedeki k\u0131z. Annesine bak\u0131yordu, sonra yabanc\u0131ya, sonra tekrar annesine. Anlamam\u0131\u015ft\u0131 hen\u00fcz. Ama anlamak \u00fczereydi.<\/p>\n
Ali Be\u015fe o an, on iki y\u0131l boyunca \u00f6lmedi\u011fi h\u00e2lde, kendi kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n
Ne ba\u011f\u0131rd\u0131, ne vurdu. Sadece k\u0131za bakt\u0131. Sonra Emine’ye bakt\u0131. Sonra sordu \u2014 sesi \u00e7atlak, neredeyse f\u0131s\u0131lt\u0131:<\/p>\n
\u2014 Ad\u0131 ne?<\/p>\n
Emine, zor \u00e7\u0131kararak:<\/p>\n
\u2014 Fatma.<\/p>\n
Ali’nin dizleri b\u00fck\u00fcld\u00fc. Duvara tutundu.<\/p>\n
Fatma. Anas\u0131n\u0131n ad\u0131. Emine, k\u0131z\u0131na onun anas\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 koymu\u015ftu. Demek beklemi\u015fti. Demek bu ad, on iki y\u0131l boyunca bu evde onun yerine durmu\u015ftu.<\/p>\n
Ve \u015fimdi o ad\u0131n sahibi, duvara sinmi\u015f, ondan korkuyordu.<\/p>\n
Evin i\u00e7inden bir ses geldi.<\/p>\n
\u2014 Emine? Kim geldi?<\/p>\n
Mehmed kap\u0131ya geldi. Kuca\u011f\u0131nda iki ya\u015f\u0131nda bir o\u011flan vard\u0131. O\u011flan yabanc\u0131ya bakt\u0131, sonra babas\u0131n\u0131n boynuna sar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
D\u00f6rt ki\u015fi bir kap\u0131n\u0131n i\u00e7inde, bir ki\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda.<\/p>\n
Kimse kimseye ba\u011f\u0131rmad\u0131.<\/p>\n
Yaln\u0131zca Fatma konu\u015ftu. Tek bir soru, annesine:<\/p>\n
\u2014 Anne\u2026 bu kim?<\/p>\n
Emine cevap vermedi. Cevap veremedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fru cevap \u00ab\u00a0baban\u00a0\u00bbd\u0131 ve o kelime bu evde ba\u015fka birine verilmi\u015fti.<\/p>\n
Ramazan’\u0131n onuncu g\u00fcn\u00fc.<\/p>\n
Kad\u0131 efendinin huzurunda \u00fc\u00e7 ki\u015fi durdu: Ali, Mehmed ve ortada Emine. \u00c7ocuklar d\u0131\u015far\u0131da kald\u0131. Fatma karde\u015fini kuca\u011f\u0131nda tutuyordu; Hasan, anas\u0131n\u0131n arkas\u0131ndan kapanan kap\u0131ya bak\u0131p \u00ab\u00a0anne\u00a0\u00bb diye ba\u011f\u0131rd\u0131 bir kere, sonra ablas\u0131n\u0131n boynuna g\u00f6m\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
K\u00e2tip kalemini m\u00fcrekkebe bat\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Ali Be\u015fe konu\u015ftu. Sesi on iki y\u0131l az kullan\u0131lm\u0131\u015f bir sesti:<\/p>\n
\u00ab\u00a0Ben on iki senedir k\u00e2fir elinde esirdim. Bu s\u0131rada \u015fu Mehmed, nik\u00e2hl\u0131 ve zifafa girdi\u011fim kar\u0131m Emine ile haks\u0131z yere evlenmi\u015ftir. Kendisine sorulmas\u0131n\u0131 ve hakk\u0131m\u0131n yerine getirilmesini isterim.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Hakk\u0131m\u0131n. Bu kelimeyi s\u00f6ylerken Emine’ye bakmad\u0131. Kap\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki iki \u00e7ocu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc; birinin kendi kan\u0131 oldu\u011funu, \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131.<\/p>\n
Kad\u0131, Mehmed’e d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n
Mehmed yalan s\u00f6yleyebilirdi. \u00ab\u00a0Bu adam\u0131 tan\u0131m\u0131yorum.\u00a0\u00bb \u00ab\u00a0Bu adam bir sahtek\u00e2r.\u00a0\u00bb On iki y\u0131l ge\u00e7mi\u015fti; kim ispatlayabilirdi ki? Ve d\u0131\u015far\u0131da, kap\u0131n\u0131n ard\u0131nda, iki ya\u015f\u0131nda bir o\u011flu vard\u0131. Yalan s\u00f6ylese, o o\u011flan\u0131n babas\u0131 olarak kal\u0131rd\u0131. Alt\u0131 gecedir tavana bakarken bu d\u00f6rt kelimeyi kurmu\u015ftu.<\/p>\n
Mehmed aya\u011fa kalkt\u0131. Ali’ye bakt\u0131, uzun uzun. Belki zincirin ne oldu\u011funu bilen bir adam\u0131n g\u00f6zleriyle. Sonra kap\u0131ya bakt\u0131 \u2014 kap\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki sesi duyar gibi. Sonra ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fdi:<\/p>\n
\u00ab\u00a0Do\u011frudur.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Bir kelime. Bir ev, bir kelimeyle y\u0131k\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7indeki d\u00f6rt ki\u015fiyle.<\/p>\n
\u00ab\u00a0Emine, Ali Be\u015fe’nin nik\u00e2hl\u0131 kar\u0131s\u0131d\u0131r; aralar\u0131nda zifaf da olmu\u015ftur. Ancak onun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc haberi yay\u0131ld\u0131. Ben de \u00fc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce Emine ile evlendim.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Mehmed kendi oca\u011f\u0131n\u0131 kendi elleriyle s\u00f6nd\u00fcrd\u00fc. Kendi o\u011flunun ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndeki \u00e7at\u0131y\u0131 kendi elleriyle indirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ocak ba\u015fkas\u0131n\u0131n oca\u011f\u0131yd\u0131 ve Mehmed d\u00fcr\u00fcst bir adamd\u0131.<\/p>\n
D\u00fcr\u00fcst adamlar bu d\u00fcnyada en \u00e7ok a\u011flayanlard\u0131r.<\/p>\n
Emine’ye soruldu. Kad\u0131n aya\u011fa kalkt\u0131. Bir yan\u0131nda on iki y\u0131l bekledi\u011fi adam \u2014 k\u0131z\u0131n\u0131n babas\u0131. \u00d6b\u00fcr yan\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u0131l birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 adam \u2014 o\u011flunun babas\u0131. Ortada kendisi. D\u0131\u015far\u0131da iki \u00e7ocuk.<\/p>\n
Ali’nin nik\u00e2hl\u0131 kar\u0131s\u0131 oldu\u011funu kabul etti. Ve ekledi:<\/p>\n
\u00ab\u00a0Ancak onun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc haberi yay\u0131ld\u0131. Ben de bu haberin do\u011fru oldu\u011funu sanarak Mehmed ile evlendim.\u00a0\u00bb<\/p>\n
Sanarak. \u00ab\u00a0Sanarak\u00a0\u00bb derken sesi bir an durdu; sanki ba\u015fka bir kelime aram\u0131\u015f da bulamam\u0131\u015f gibi. Bu kelimenin i\u00e7inde on iki y\u0131l \u00f6nce a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir kap\u0131, e\u015fi\u011fin dibinde ge\u00e7irilmi\u015f geceler, y\u0131kanm\u0131\u015f bir aba, tuzlu bir hamur, \u00ab\u00a0hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fim birine nas\u0131l a\u011flan\u0131r\u00a0\u00bb diye soran bir k\u0131z ve ilk kelimesi \u00ab\u00a0baba\u00a0\u00bb olan bir o\u011flan vard\u0131. K\u00e2tip bunlar\u0131 yazmad\u0131. K\u00e2tip yaln\u0131zca \u00ab\u00a0sanarak\u00a0\u00bb yazd\u0131.<\/p>\n
Kad\u0131 h\u00fckm\u00fcn\u00fc verdi.<\/p>\n
Emine ile Mehmed’in aras\u0131 ayr\u0131lacakt\u0131. Belgede bu i\u015fleme \u00ab\u00a0tefr\u00eek\u00a0\u00bb denir. Ay\u0131rmak. Koparmak.<\/p>\n
Emine iddet s\u00fcresini bekleyecek; s\u00fcre dolduktan sonra yeni bir nik\u00e2ha gerek olmaks\u0131z\u0131n, eskiden oldu\u011fu gibi Ali Be\u015fe’nin kar\u0131s\u0131 olarak kalacakt\u0131.<\/p>\n
Hukukun g\u00f6z\u00fcnde ilk nik\u00e2h hi\u00e7 bozulmam\u0131\u015ft\u0131. Ali \u00f6lmemi\u015fti; \u00f6yleyse evlili\u011fi de \u00f6lmemi\u015fti. Hukuk b\u00f6yle der. Hukuk temizdir, d\u00fczd\u00fcr, do\u011frudur.<\/p>\n
Hukukun g\u00f6z\u00fcnde Emine hi\u00e7 dul olmam\u0131\u015ft\u0131. Hukukun g\u00f6z\u00fcnde Fatma hi\u00e7 \u00f6ks\u00fcz olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Oysa Fatma dokuz y\u0131l bir \u00f6l\u00fcy\u00fc beklemi\u015f, sonra ona a\u011flam\u0131\u015f, sonra ba\u015fka birine baba demi\u015fti. Oysa Hasan’\u0131n babas\u0131, o h\u00fck\u00fcmle birlikte kap\u0131dan \u00e7\u0131k\u0131p gidecekti. Hukuk \u00e7ocuklar\u0131 yazmaz. Hukuk yaln\u0131zca nik\u00e2h\u0131 yazar.<\/p>\n
K\u00e2tip tarihi yazd\u0131: Bin yetmi\u015f bir y\u0131l\u0131 m\u00fcbarek Ramazan ay\u0131n\u0131n onuncu g\u00fcn\u00fc. Sonra \u015fahitleri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u00ab\u00a0Ferruh o\u011flu Mehmed \u00c7elebi.\u00a0\u00bb \u00ab\u00a0G\u00f6yn\u00fckl\u00fc Seyyid \u0130vaz \u00c7elebi.\u00a0\u00bb \u00ab\u00a0Ali Be\u015fe.\u00a0\u00bb<\/p>\n
\u0130ki adam k\u0131p\u0131rdad\u0131.<\/p>\n
K\u00e2tip ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131. \u00ab\u00a0Hangi Ali Be\u015fe?\u00a0\u00bb<\/p>\n
Salonun kenar\u0131nda bir adam duruyordu; davac\u0131yla ayn\u0131 ya\u015flarda, ayn\u0131 ad\u0131 ta\u015f\u0131yan, k\u00f6y\u00fcn \u00f6b\u00fcr ucundan. \u00ab\u00a0S\u00fcleyman o\u011flu,\u00a0\u00bb dedi. K\u00e2tip yazd\u0131. Sonra s\u0131radakileri: Ali o\u011flu Mehmed Bey, \u0130brahim o\u011flu Haydar, Yusuf o\u011flu \u0130brahim, R\u00fcstem o\u011flu Baldan, H\u0131z\u0131r o\u011flu Ahmed.<\/p>\n
\u0130brahim o\u011flu Ali Be\u015fe salonun ortas\u0131nda o soruyu duydu. Hangi Ali Be\u015fe. \u00dc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce cami avlusunda kimsenin sormad\u0131\u011f\u0131 soruyu. Bir an, k\u00fcrekte elini tuttu\u011fu adam geldi akl\u0131na. Kal\u0131n el, so\u011fuk el. Suyun \u00fcst\u00fcnde uzakla\u015fan bir ad. Sonra gitti. O adam Karahisarl\u0131yd\u0131; \u00c7ifteler’de onu kim bilirdi ki? D\u00fc\u015f\u00fcnce geldi\u011fi gibi gitti.<\/p>\n
Sekiz adam. Sekizi de g\u00f6rd\u00fc. Hi\u00e7biri, kap\u0131n\u0131n ard\u0131nda a\u011flayan iki ya\u015f\u0131ndaki o\u011flan\u0131 yazmad\u0131.<\/p>\n
Kap\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir \u00e7ocuk sesi geldi. \u00ab\u00a0Baba.\u00a0\u00bb Hasan.<\/p>\n
\u0130ki adam da o sese d\u00f6nd\u00fc. Ayn\u0131 anda.<\/p>\n
Fatma kap\u0131n\u0131n aral\u0131\u011f\u0131ndan bunu g\u00f6rd\u00fc. \u0130kisinin de d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc. Ayn\u0131 kelimeye, ayn\u0131 anda.<\/p>\n
Mehmed gitti.<\/p>\n
Nereye gitti\u011fini belge yazmaz. Tahmin etti\u011fimiz \u015fudur: eve bir kere daha girdi, \u00fc\u00e7 y\u0131l bir k\u00f6\u015fede durmu\u015f, hi\u00e7 tam a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f boh\u00e7as\u0131n\u0131 ald\u0131. Hasan ona ko\u015ftu.<\/p>\n
\u2014 Baba!<\/p>\n
Mehmed o\u011flunu kuca\u011f\u0131na ald\u0131. Boynunu koklad\u0131. Ne kadar tuttu\u011funu kimse \u00f6l\u00e7medi. Sonra yere b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n
Sofran\u0131n \u00fcst\u00fcne bir \u015fey koydu: kendi ka\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131.<\/p>\n
\u2014 O\u011flana kals\u0131n, \u2014 dedi. Ba\u015fka bir \u015fey demedi.<\/p>\n
Emine’ye bakt\u0131. Emine ona bakt\u0131. S\u00f6ylenecek bir \u015fey yoktu; \u00fc\u00e7 y\u0131lda s\u00f6ylenmi\u015fti.<\/p>\n
Kap\u0131ya y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Hasan arkas\u0131ndan y\u00fcr\u00fcd\u00fc. K\u00fc\u00e7\u00fck ayaklar, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ar\u0131klar. Mehmed e\u015fikten \u00e7\u0131kt\u0131. Hasan e\u015fikte durdu.<\/p>\n
E\u015fikte durmak. Bu evde miras gibi.<\/p>\n
Fatma ko\u015ftu, karde\u015fini kuca\u011f\u0131na ald\u0131. Hasan’\u0131n g\u00f6z\u00fc yolda, uzakla\u015fan s\u0131rttayd\u0131. \u00ab\u00a0Baba\u00a0\u00bb dedi bir kere daha, bu sefer soru gibi. Fatma cevap vermedi. Fatma bu soruya cevap verilmedi\u011fini bilen tek ki\u015fiydi o evde; kendisine de dokuz y\u0131l verilmemi\u015fti.<\/p>\n
Mehmed d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131 m\u0131?<\/p>\n
Bilemiyoruz. Bakmad\u0131ysa, bakamad\u0131\u011f\u0131ndan bakmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
O\u011flan k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc; anas\u0131n\u0131n yan\u0131nda kald\u0131. O gece ilk kez babas\u0131z uyudu. Uyumad\u0131. A\u011flad\u0131. Emine kuca\u011f\u0131na ald\u0131, sallad\u0131. O\u011flan \u00ab\u00a0baba nerde\u00a0\u00bb diye sordu, iki ya\u015f\u0131ndaki dilinin d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc kadar. Emine, \u00ab\u00a0Gelir,\u00a0\u00bb dedi.<\/p>\n
Ve kendi sesini duyunca dondu.<\/p>\n
Gelir. Fatma’ya dokuz y\u0131l ayn\u0131 kelimeyi s\u00f6ylemi\u015fti. Gelecek. Ayn\u0131 ses, ayn\u0131 ton. \u015eimdi ayn\u0131 kelimeyi ba\u015fka bir \u00e7ocu\u011fa, ba\u015fka bir adam i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n
Fatma yata\u011f\u0131ndan dinliyordu. Kelimeyi tan\u0131d\u0131.<\/p>\n
\u0130ddet, beklemektir.<\/p>\n
Emine bir kere daha beklemeye ba\u015flad\u0131. Bu sefer bir kocan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de\u011fil, bir kocaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bekliyordu.<\/p>\n
Ali cami avlusunda kal\u0131yordu; kendi evine giremiyordu. On iki y\u0131l zindanda kar\u0131s\u0131n\u0131 beklemi\u015fti; \u015fimdi kendi k\u00f6y\u00fcnde, kendi kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde, ayn\u0131 kar\u0131s\u0131n\u0131 bekliyordu.<\/p>\n
Ve k\u0131z\u0131n\u0131.<\/p>\n
Fatma ona bakm\u0131yordu. \u00c7e\u015fmeden ge\u00e7erken ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eviriyordu. Ali \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131nda oturup onun testiyi doldurmas\u0131n\u0131 izliyordu, hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeden. D\u00f6rt bin gece \u00e7izdi\u011fi y\u00fcz her g\u00fcn \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iyor, ona bakm\u0131yordu.<\/p>\n
Be\u015finci g\u00fcn Ali dayanamad\u0131.<\/p>\n
\u2014 Fatma.<\/p>\n
K\u0131z durdu. D\u00f6nmedi.<\/p>\n
\u2014 Anam\u0131n ad\u0131. Anan koymu\u015f sana. Sen do\u011fmadan gittim ben; k\u0131z m\u0131 o\u011flan m\u0131, bilmiyordum. Her gece\u2026 her gece y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00e7izdim. On iki y\u0131l.<\/p>\n
Fatma testiyi yere koydu. H\u00e2l\u00e2 d\u00f6nmedi. Omuzlar\u0131 titriyordu.<\/p>\n
\u2014 Ben de her gece seninkini \u00e7izdim, \u2014 dedi. \u2014 Dokuz y\u0131l. Sonra bana \u00f6ld\u00fcn dediler. Sonra ben\u2026 ben ba\u015fkas\u0131na baba dedim.<\/p>\n
Sustu. Sonra:<\/p>\n
\u2014 Sen o y\u00fcz de\u011filsin.<\/p>\n
Testiyi ald\u0131, gitti.<\/p>\n
Ali \u00e7e\u015fme ba\u015f\u0131nda kald\u0131. Do\u011fruydu. O, k\u0131z\u0131n\u0131n dokuz y\u0131l \u00e7izdi\u011fi y\u00fcz de\u011fildi. K\u0131z\u0131 da onun d\u00f6rt bin gece \u00e7izdi\u011fi y\u00fcz de\u011fildi. \u0130ki hayalet, birbirine bak\u0131p birbirini tan\u0131mam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ertesi g\u00fcn Fatma yine geldi. Testiyi doldurdu; gitmedi. S\u0131rt\u0131 d\u00f6n\u00fck durdu. Ali anlad\u0131. Anlatt\u0131.<\/p>\n
\u00c7e\u015fme ba\u015f\u0131nda, k\u0131z\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na anlatt\u0131. Fo\u00e7a’y\u0131, yanan g\u00fcverteyi, a\u011f\u0131, bile\u011fine vurulan demiri. K\u00fcre\u011fi, d\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc. Bir gece ekme\u011fin kokusunu hat\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131. Bir y\u0131l anas\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc kuramad\u0131\u011f\u0131n\u0131; g\u00f6zler gelmi\u015f, ka\u015flar gelmi\u015f, aras\u0131 gelmemi\u015f. Fatma \u00ab\u00a0babam\u0131n y\u00fcz\u00fc nas\u0131l\u00a0\u00bb diye sordu\u011fu geceyi hat\u0131rlad\u0131; annesinin nas\u0131l durdu\u011funu. S\u00f6ylemedi.<\/p>\n
Bir k\u0131\u015f, fidyeyle kurtulan bir Bursal\u0131ya haber verdi\u011fini anlatt\u0131: \u00ab\u00a0\u00c7ifteler’e ula\u015ft\u0131r; Ali Be\u015fe sa\u011f, d\u00f6necek.\u00a0\u00bb<\/p>\n
\u2014 Vard\u0131 m\u0131? \u2014 diye sordu k\u0131z. S\u0131rt\u0131 d\u00f6n\u00fck.<\/p>\n
\u2014 Varmad\u0131, \u2014 dedi Ali. \u2014 Anl\u0131yorum art\u0131k. Varmad\u0131.<\/p>\n
Zincirini \u00e7\u00f6zeceklerini, vaftiz olursa Venedik’te i\u015f vereceklerini s\u00f6ylediklerini anlatt\u0131. \u00ab\u00a0Bekleyen var dedim. Zincir kald\u0131.\u00a0\u00bb K\u0131z o sonbahar\u0131 hat\u0131rlad\u0131; annesinin ikinci ka\u015f\u0131\u011f\u0131 sofradan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sonbahar\u0131. S\u00f6ylemedi.<\/p>\n
Tahtadaki \u00e7izgileri anlatt\u0131. \u00ab\u00a0Dokuzuncu \u00e7izgiyi \u00e7ekti\u011fim gece ‘Emine bekliyor’ dedim. Her gece derdim. O gece de dedim.\u00a0\u00bb Fatma o bahar\u0131 hat\u0131rlad\u0131; cami avlusundaki topal yolcuyu, annesinin abay\u0131 y\u0131kad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc, \u0131slak uyand\u0131\u011f\u0131 sabah\u0131. S\u00f6ylemedi. Testi ta\u015f\u0131yordu; fark etmiyordu.<\/p>\n
Sonra Ali sustu. Sonra:<\/p>\n
\u2014 K\u00fcrekte bir Ali Be\u015fe daha vard\u0131. Benden ya\u015fl\u0131; Karahisarl\u0131, kale dibinden. Bana baba gibi bakt\u0131. Bir yaz sonu ate\u015ften \u00f6ld\u00fc; gece elini tuttum; sabah denize att\u0131lar. K\u00fcrekba\u015f\u0131 ad\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131rd\u0131: \u00ab\u00a0Ali Be\u015fe \u00f6ld\u00fc.\u00a0\u00bb Ad suyun \u00fcst\u00fcnde gitti.<\/p>\n
Fatma d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n
Yava\u015f yava\u015f. Y\u00fcz\u00fc bembeyazd\u0131.<\/p>\n
Karahisar taraf\u0131ndan bir Ali Be\u015fe. K\u00fcrekte \u00f6ld\u00fc. Denize att\u0131lar.<\/p>\n
\u00dc\u00e7 y\u0131l \u00f6nce cami avlusunda s\u00f6ylenen c\u00fcmle, k\u0131z\u0131n kafas\u0131nda kelimesi kelimesine durdu. K\u00f6yde herkes o c\u00fcmleyi biliyordu. Annesi o c\u00fcmleyle abay\u0131 y\u0131kam\u0131\u015ft\u0131. Kendisi o c\u00fcmleyle Mehmed’e baba demi\u015fti. Hasan o c\u00fcmleyle do\u011fmu\u015ftu.<\/p>\n
Ali k\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131; neden bembeyaz oldu\u011funu anlamad\u0131.<\/p>\n
\u2014 Ne oldu?<\/p>\n
Fatma ona bakt\u0131. Uzun uzun. S\u00f6yleyebilirdi. Bir c\u00fcmle: \u00ab\u00a0O haber senin haberin de\u011fildi; onun haberiydi.\u00a0\u00bb Bir c\u00fcmleyle her \u015fey \u2014 hay\u0131r. Bir c\u00fcmleyle hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015fmezdi. Annesi yine evlenmi\u015f olurdu. Mehmed yine gitmi\u015f olurdu. Hasan yine e\u015fikte kal\u0131rd\u0131. Yaln\u0131zca bir \u015fey eklenirdi: bu adam, son gecesinde elini tuttu\u011fu adam\u0131n ad\u0131n\u0131n kendi evini y\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenirdi. On iki y\u0131l k\u00fcrek \u00e7eken bir adam, bir de bunu ta\u015f\u0131yabilir miydi?<\/p>\n
\u2014 Hi\u00e7, \u2014 dedi Fatma. \u2014 Bir \u015fey olmad\u0131.<\/p>\n
Testiyi ald\u0131. Ta\u015fm\u0131\u015ft\u0131; biraz bo\u015faltt\u0131. Gitti.<\/p>\n
O gece annesine bakt\u0131; annesi ocaktayd\u0131. S\u00f6ylemedi. Karde\u015fine bakt\u0131; uyuyordu. S\u00f6ylemedi. Yorgan\u0131 ba\u015f\u0131na \u00e7ekti ve on iki ya\u015f\u0131nda, kimseye s\u00f6ylenmeyecek bir \u015feyi olan tek ki\u015fi olarak uyudu.<\/p>\n
\u0130ddet bitti. Ali kendi evine girdi. Nik\u00e2h tazelenmedi; hukuka g\u00f6re hi\u00e7 bozulmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
O ak\u015fam Emine sofray\u0131 kurdu. Sonra sand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131; on iki y\u0131ld\u0131r a\u00e7\u0131lmayan kapa\u011f\u0131. Aba oradayd\u0131. Yan\u0131nda ka\u015f\u0131k. Ka\u015f\u0131\u011f\u0131 ald\u0131, y\u0131kad\u0131, sildi, Ali’nin \u00f6n\u00fcne koydu.<\/p>\n
Ali ka\u015f\u0131\u011fa bakt\u0131. Kendi ka\u015f\u0131\u011f\u0131. Sap\u0131nda, gitmeden bir yaz kendi b\u0131\u00e7a\u011f\u0131yla a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00e7entik. Emine bu ka\u015f\u0131\u011f\u0131 yedi y\u0131l her ak\u015fam sofraya koymu\u015f, be\u015f y\u0131l sand\u0131kta saklam\u0131\u015ft\u0131. Ali bunu bilmiyordu. Ama ka\u015f\u0131\u011f\u0131n orada olmas\u0131n\u0131n ne demek oldu\u011funu biliyordu. Ka\u015f\u0131\u011f\u0131 eline ald\u0131; elinde tuttu; yemedi.<\/p>\n
Emine, Hasan’\u0131n \u00f6n\u00fcne Mehmed’in ka\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 koydu. O\u011flan daha tutam\u0131yordu; Ali uzand\u0131, ald\u0131, o\u011flana \u00e7orba verdi. Ba\u015fka bir adam\u0131n ka\u015f\u0131\u011f\u0131yla, ba\u015fka bir adam\u0131n o\u011fluna. Hasan yedi.<\/p>\n
O gece sofrada d\u00f6rt ki\u015fi vard\u0131. Bir adam: on iki y\u0131l sonra kendi sofras\u0131nda, kendi kar\u0131s\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda. Bir kad\u0131n: iki kere dul, iki kere gelin, hukuka g\u00f6re hi\u00e7 dul olmam\u0131\u015f. Bir k\u0131z: babas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, ona baba diyemeyen; kimsenin bilmedi\u011fi bir \u015feyi bilen. Bir o\u011flan: ba\u015fka bir adam\u0131n o\u011flu, o adam\u0131n ka\u015f\u0131\u011f\u0131yla \u00e7orba i\u00e7en.<\/p>\n
Emine iki ka\u015f\u0131\u011fa bakt\u0131. Biri on iki y\u0131l beklemi\u015fti. \u00d6b\u00fcr\u00fc bir sabah masada b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Ve o zaman \u2014 on iki y\u0131l, bir haber, iki nik\u00e2h ve bir mahkeme boyunca yapmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyi \u2014 sofran\u0131n ba\u015f\u0131nda, herkesin \u00f6n\u00fcnde yapt\u0131. A\u011flad\u0131.<\/p>\n
Sessizce de\u011fil. On iki y\u0131ll\u0131k bir a\u011flamayd\u0131; sesi vard\u0131. Kimse \u00ab\u00a0neden\u00a0\u00bb demedi. Fatma annesinin elini tuttu; o a\u011flaman\u0131n i\u00e7inde yaln\u0131z kendisinin bildi\u011fi bir \u015fey daha vard\u0131, onu da tuttu. Ali ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fdi; bir elinde kendi ka\u015f\u0131\u011f\u0131, \u00f6b\u00fcr\u00fcnde ba\u015fkas\u0131n\u0131n. Hasan \u00e7orbas\u0131na devam etti; iki ya\u015f\u0131ndayd\u0131, anlam\u0131yordu; iyi ki anlam\u0131yordu.<\/p>\n
Gece Hasan a\u011flad\u0131.<\/p>\n
\u2014 Baba\u2026 baba\u2026<\/p>\n
Emine kalkacak oldu. Ali, \u00ab\u00a0Ben bakar\u0131m,\u00a0\u00bb dedi. Kalkt\u0131. O\u011flan\u0131 kuca\u011f\u0131na ald\u0131. Ba\u015fka bir adam\u0131n o\u011flunu. Yabanc\u0131 bir a\u011f\u0131rl\u0131k, yabanc\u0131 bir koku. O\u011flan karanl\u0131kta ona bakt\u0131, tan\u0131mad\u0131, a\u011flamaya devam etti.<\/p>\n
\u2014 Baba nerde?<\/p>\n
Ali bilmiyordu ne diyece\u011fini. Bir esir, bir kad\u0131, bir k\u00e2tip \u2014 hi\u00e7biri bu soruya cevap yazmam\u0131\u015ft\u0131. Ali onu sallad\u0131. Pencereye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. D\u0131\u015far\u0131da yol vard\u0131, ay vard\u0131.<\/p>\n
\u2014 Gelir, \u2014 dedi.<\/p>\n
Emine yatakta duydu. Y\u00fcz\u00fcn\u00fc duvara d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n
Fatma da duydu. G\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131. Kalkt\u0131, pencereye y\u00fcr\u00fcd\u00fc, Ali’nin yan\u0131nda durdu. Bir \u015fey s\u00f6ylemedi; s\u00f6ylemeyecekti. Ali de s\u00f6ylemedi. Ama Hasan’\u0131 tutan kolunun yan\u0131nda bo\u015f kalan \u00f6b\u00fcr kolunu, hi\u00e7 konu\u015fmadan, yana a\u00e7t\u0131.<\/p>\n
Fatma o kola girmedi. Hen\u00fcz de\u011fil. Ama gitmedi de.<\/p>\n
Ve Ali, kuca\u011f\u0131nda ba\u015fkas\u0131n\u0131n o\u011flu, pencerede, yola bakarak, k\u00fcrekte on iki y\u0131l kendisi i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi kelimeyi ba\u015fka bir adam i\u00e7in s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u2014 Gelir. Baban gelir.<\/p>\n
Gelmeyecekti. Ali bunu biliyordu. Emine biliyordu. Fatma biliyordu. Bilmeyen tek ki\u015fi, kucakta uyuyakalan iki ya\u015f\u0131ndaki o\u011fland\u0131.<\/p>\n
Bu evde herkes bir kap\u0131da birini beklemi\u015fti. \u015eimdi s\u0131ra ondayd\u0131.<\/p>\n
Belge susar.<\/p>\n
Fatma’n\u0131n babas\u0131na bir g\u00fcn \u00ab\u00a0baba\u00a0\u00bb deyip demedi\u011fini bilmiyoruz. Hasan’\u0131n babas\u0131n\u0131 unutup unutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Mehmed’in bir daha ocak yak\u0131p yakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Ali’nin e\u015fikteki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ar\u0131\u011f\u0131 her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Fatma’n\u0131n bildi\u011fi \u015feyi \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar saklay\u0131p saklamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz.<\/p>\n
Bildi\u011fimiz tek \u015fey, 507 numaral\u0131 defterin 23. sayfas\u0131ndaki birka\u00e7 sat\u0131rd\u0131r.<\/p>\n
O sat\u0131rlarda su\u00e7lu yoktur. Ali su\u00e7lu de\u011fildir; esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mehmed su\u00e7lu de\u011fildir; dul sand\u0131\u011f\u0131 bir kad\u0131nla evlenmi\u015f, \u00f6ks\u00fcz sand\u0131\u011f\u0131 bir k\u0131za baba olmu\u015ftur. Emine su\u00e7lu de\u011fildir; \u00f6l\u00fc sand\u0131\u011f\u0131 bir kocan\u0131n yas\u0131n\u0131 tutmu\u015f, sonra ya\u015famaya devam etmi\u015ftir. \u00c7ocuklar hi\u00e7 su\u00e7lu de\u011fildir. \u00c7ocuklar hi\u00e7bir zaman su\u00e7lu de\u011fildir.<\/p>\n
Su\u00e7lu, iki kelimelik bir haberdir. Kimin getirdi\u011fi bilinmeyen, kime ait oldu\u011fu sorulmayan, bir yaprak gibi k\u00f6y\u00fcn ortas\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcp bir evin b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131 birden \u00e7arpan iki kelime.<\/p>\n
Ali Be\u015fe \u00f6lm\u00fc\u015f.<\/p>\n
\u00d6lmemi\u015fti. \u00d6len ba\u015fkas\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Ama o haber, \u00f6l\u00fcmden daha \u00e7ok \u015fey \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Ve \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerinin en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc iki ya\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n
Bu topraklarda, \u00fc\u00e7 y\u00fcz altm\u0131\u015f be\u015f y\u0131l \u00f6nce, bir kad\u0131n kap\u0131da on iki y\u0131l bekledi. Yan\u0131nda, hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi babas\u0131n\u0131 bekleyen bir k\u0131z. Sonra a\u011flad\u0131lar. Sonra iyile\u015ftiler. Sonra kap\u0131 \u00e7al\u0131nd\u0131.<\/p>\n
Sonra o kap\u0131da ba\u015fka bir \u00e7ocuk kald\u0131.<\/p>\n
Belge kap\u0131da kimin kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazmaz.<\/p>\n
Yazmas\u0131na gerek yok.<\/p>\n
Kaynak: Afyonkarahisar \u015eer’iyye Sicili (A\u015eS), Defter 507, s.23\/86. 10 Ramazan 1071 \/ May\u0131s 1661.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00e7ifteler- \u00f6l\u00fc adam\u0131n kar\u0131s\u0131… 1649 bahar\u0131yd\u0131. Bayat’tan ve k\u00f6ylerinden asker toplan\u0131yordu; Girit’e, Kandiye \u00f6n\u00fcne gideceklerdi. \u0130brahim o\u011flu Ali Be\u015fe bir sabah \u00c7ifteler’in tozlu yolundan \u00e7\u0131k\u0131p gitti ve o gidi\u015f on iki y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Giderken Emine’nin karn\u0131nda bir \u00e7ocuk vard\u0131. Daha do\u011fmam\u0131\u015ft\u0131. K\u0131z m\u0131 o\u011flan m\u0131, kimse bilmiyordu. Ali gitmeden \u00f6nceki gece elini kar\u0131s\u0131n\u0131n karn\u0131na koymu\u015f, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":36392,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,16,3,17,18,15,19,2,1],"tags":[],"class_list":["post-36391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avrupa","category-belcika","category-dunya","category-ekonomi","category-kultur-sanat","category-spor","category-tanitim","category-turkiye","category-uncategorized"],"yoast_head":"\n