D\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu salg\u0131n nedeniyle bir s\u00fcredir hepimiz vir\u00fcs
\nkelimesine a\u015finay\u0131z. Bir \u00e7o\u011fumuz tarihe y\u00f6n veren b\u00fcy\u00fck hastal\u0131klar\u0131n bizim de
\nba\u015f\u0131m\u0131za gelmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken bir anda kendimizi b\u00fcy\u00fck bir kaosun i\u00e7inde
\nbulduk. Mevcut bir hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi i\u00e7in gerekli a\u015f\u0131 veya ilac\u0131n \u00fcretilmesinin
\nise tahmin etti\u011fimiz kadar kolay ve h\u0131zl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olduk. D\u00fcnya
\ngenelinde hayat\u0131n\u0131 kaybeden milyonlarca insan bize bunun bir \u015faka de\u011fil
\n\u00f6nemsenmesi gereken bir konu oldu\u011funu s\u0131k s\u0131k g\u00f6sterdi. Ve \u015fu anda da
\nhepimizin ortak iste\u011fi bu salg\u0131n\u0131 geride b\u0131rakmak ve herhangi bir endi\u015fe
\nhissetmedi\u011fimiz eski ya\u015fant\u0131m\u0131za ve al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fczene geri d\u00f6nmek. E\u011fer biraz
\nsonra bahsedece\u011fim konular\u0131 ciddiye almazsak maalesef geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu
\nsalg\u0131n d\u00f6nemi bizim en rahat ge\u00e7irdi\u011fimiz d\u00f6nem olarak kalabilir. Peki nedir bu
\nkadar \u00f6nemli olan konu? Son birka\u00e7 yaz\u0131mda da ad\u0131n\u0131 s\u0131kl\u0131kla kulland\u0131\u011f\u0131m
\nk\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve etkileri.
\nBaz\u0131 felaketler daha ya\u015fanmadan bize gelmekte olduklar\u0131n\u0131 anlatmaya
\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ama insano\u011flu bunlar\u0131 g\u00f6rmezlikten gelerek onlara bir anlamda ho\u015f
\ngeldiniz demektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n nelere sebep olabilece\u011fini
\nara\u015ft\u0131ran ve t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 bilin\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n say\u0131s\u0131
\naz\u0131msanmayacak kadar fazla. Bu insanlar gelece\u011fi \u00f6ng\u00f6rmekte, felaketlerin
\nayak seslerini duymaktalar. Ayr\u0131ca k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 durdurmak isteyen
\ndernekler, vak\u0131flar ve d\u00fcnyay\u0131 kapsayan uluslararas\u0131 kurulu\u015flar bulunmakta.
\nT\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7evirdi\u011fi k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 ve kendisiyle birlikte
\ngetirmekte oldu\u011fu olas\u0131 felaketlerden birini konu\u015faca\u011f\u0131z bu yaz\u0131da.
\nK\u00fcresel Is\u0131nman\u0131n neden oldu\u011fu olaylardan biri de yery\u00fcz\u00fcndeki buzullar\u0131n
\nerimesidir. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma hem atmosferin hem de okyanus sular\u0131n\u0131n
\ns\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 tetikleyerek buzullar\u0131n her zamankinden daha h\u0131zl\u0131
\nerimesine neden olmaktad\u0131r. Bu durum buzlar alt\u0131nda kalan bir tehlikeyi de g\u00fcn
\ny\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karmakta. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda bilim insanlar\u0131 derin buz tabakalar\u0131ndan
\nald\u0131klar\u0131 \u00f6rnekler sonucu daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fimiz vir\u00fcslerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit
\nettiler. Y\u00fcz binlerce y\u0131l \u00f6nceden donarak buzullara hapsolan bu yeni vir\u00fcs
\n\u00e7e\u015fitlerinin bize do\u011fa ve evrim hakk\u0131nda da bilgi vermesi umuluyor. Tan\u0131mlanan
\ng\u00fcn\u00fcm\u00fcz vir\u00fcslerinden olduk\u00e7a farkl\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenen bu yeni vir\u00fcslerin eriyen
\nbuzullarla d\u00fcnyaya yay\u0131lacak olmas\u0131 tedirginlik yaratmakta.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczden \u00e7okta uzak olmayan bir tarihte 2016\u2019da korkulan bu durumun
\nbir \u00f6rne\u011fi Sibirya\u2019da ya\u015fand\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131z\u0131n \u00f6lmesi \u00fczerine yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar
\nsonucu bunun \u015farbondan kaynakl\u0131 bir \u00f6l\u00fcm oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. \u015earbon ot\u00e7ul
\nhayvanlardan insanlara bula\u015fan ancak insandan insana bula\u015fmayan bir
\nhastal\u0131kt\u0131r. Hastal\u0131k hayvanlar aras\u0131nda ise \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yay\u0131l\u0131r. Tahminlere g\u00f6re bu
\ndurum \u015farbondan \u00f6len bir geyik cesedinin \u00e7\u00f6z\u00fclen buzlar nedeniyle y\u00fczeye
\n\u00e7\u0131kmas\u0131yla ya\u015fand\u0131. Suya kar\u0131\u015fan \u015farbon belirtilene g\u00f6re binlerce geyi\u011fin de
\nhastal\u0131k kap\u0131p \u00f6lmesine neden oldu. Bunun yan\u0131nda bir\u00e7ok insan da bu
\nhastal\u0131ktan hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131.
\nEski d\u00f6nem salg\u0131nlar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f ve topra\u011f\u0131n \u00fcst tabakalar\u0131nda
\ntoplu mezarlar\u0131 bulunan insanlar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 buzullar\u0131n ve donmu\u015f topra\u011f\u0131n
\nerimesiyle, suyun y\u00fckselmesiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6rne\u011fin
\ndonmu\u015f topraklar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcnmesi sonucu Alaska'n\u0131n tundralar\u0131nda 1918 \u0130spanyol
\ngribi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu da bize g\u00f6steriyor ki
\nbuzullar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar bir\u00e7ok vir\u00fcs ve bakterinin korunup milyarlarca y\u0131l
\nsaklanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. Yery\u00fcz\u00fcnden silindi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz hastal\u0131klar\u0131n,
\nhatta ad\u0131na bile bilmedi\u011fimiz insanl\u0131k \u00f6ncesinden kalma vir\u00fcslerin bile ortaya
\n\u00e7\u0131kmas\u0131 imkans\u0131z bir durum de\u011fil.
\nKar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z durum tehlikeli ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n ilerlemesi
\ndurumunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Ama buzullar\u0131n erimesiyle ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm
\nhastal\u0131klar\u0131n yay\u0131laca\u011f\u0131 anlam\u0131na da gelmiyor. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu
\nbulunan baz\u0131 vir\u00fcsler laboratuvar ortam\u0131nda tekrar \u00e7o\u011falt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131ysa da
\nba\u015far\u0131l\u0131 olunamad\u0131. Bu da demek oluyor ki uygun ko\u015fullarda bile \u00e7o\u011falamayan
\nbu vir\u00fcslerin evrimin basamaklar\u0131n\u0131 atlayarak bize etkili olmas\u0131 ihtimali \u00e7ok
\nd\u00fc\u015f\u00fck. Fakat bu mevcut riskin tamamen yok olmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131yor. Birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l
\n\u00f6nce ge\u00e7irilen salg\u0131nlar\u0131n buzullar i\u00e7inde ya da donmu\u015f toprak i\u00e7inde sakl\u0131
\nolmas\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131 tedirgin eden bir ger\u00e7ek. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma sonucu eriyecek
\nolan bu katmanlar\u0131n i\u00e7inde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmay\u0131 bekleyen ka\u00e7 \u00e7e\u015fit vir\u00fcs ya da
\nbakterinin oldu\u011fu ise bilinmemekte. Baz\u0131 vir\u00fcs ve bakterilerin insanlara kolayca
\netki edemeyece\u011fini biliyoruz fakat bu vir\u00fcs ya da bakterilerin hayvanlar veya su
\nkaynaklar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla bizi tekrar bulabileceklerini unutmamak gerek.
\nBuzullar\u0131n erimesi sonucu kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilecek onlarca felaketten birini
\ninceledik. Umar\u0131m gelmekte olan tehlikeli gelece\u011fin ayak seslerini sizlere
\niletebilmi\u015fimdir.<\/p>\n
\u0130zge Nur \u00dcnal\u00a0 \/\u00a0 AVRUPAPRESS<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu salg\u0131n nedeniyle bir s\u00fcredir hepimiz vir\u00fcs kelimesine a\u015finay\u0131z. Bir \u00e7o\u011fumuz tarihe y\u00f6n veren b\u00fcy\u00fck hastal\u0131klar\u0131n bizim de ba\u015f\u0131m\u0131za gelmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken bir anda kendimizi b\u00fcy\u00fck bir kaosun i\u00e7inde bulduk. Mevcut bir hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi i\u00e7in gerekli a\u015f\u0131 veya ilac\u0131n \u00fcretilmesinin ise tahmin etti\u011fimiz kadar kolay ve h\u0131zl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olduk. D\u00fcnya genelinde hayat\u0131n\u0131 kaybeden […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15651,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,16,3,17,18,19,2],"tags":[7156,7157],"class_list":["post-15982","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-avrupa","category-belcika","category-dunya","category-ekonomi","category-kultur-sanat","category-tanitim","category-turkiye","tag-buzullarda","tag-saklanan-tehlike"],"yoast_head":"\n