Emirdag Çatallı Şehitliği:

Yunan uçakları, keşif uçuşları sırasında tespit ettikleri askerlerimizin üzerine ateş açarak 9 Haziran 1922 günü 11. Fırka Nakliye Taburlarından 5 veya 6 erimizi şehit etmişlerdir.

Şehitlik köy meydanında olup avlu içine alınmıştır. Halk şehitliğe “Abide” demektedir. Şehitliğin girişinde yapımı yarım kalmış bir anıt yer almaktadır. Şehitliğin kitabesi yoktur.

Halktan alınan bilgilere göre; Çatallı köyünde 1'i asker olmak üzere 6 şehit mezarı bulunduğu belirtilmiştir. Bir başka anı sahibi ise Çatallı Köyde şehit mezarı bulunduğunu, burada yatan şehitlerin uçak bombardımanı sonucunda şehit olduklarını ifade etmiştir. (5)

Bu şehitliğimizde yatan şehitlerimizden üçünün künye bilgilerine ulaşılmıştır. Bunlar:

1. 1889 doğumlu, Çorum, Alaca-Küre Köyü nüfusuna kayıtlı, Hacıoğulları lakaplı, 11.Fırka, 127.Alay, 3.Bölük erlerinden Mustafa oğlu Ali olup 09.06.1922'de şehit edilmiştir.

2. 1889 doğumlu, Isparta-Şarkikaraağaç nüfusuna kayıtlı, Kalkar oğulları lakaplı, 11.Fırka, 126. Alay, 11. Bölük erlerinden Mehmet oğlu Abdurrahman olup 09.06.1922'de şehit edilmiştir.

3. 1990 doğumlu, Konya-Karatay-Çengelti Köyü nüfusuna kayıtlı, Bereket oğulları lakaplı, 11.Fırka, 126. Alay, 5. Bölük erlerinden Mehmet oğlu Osman olup 09.09. 1922'de şehit edilmiştir. .(6)

Diğer üç şehidimizin isimleri tanımlanmış olup künyelerine ulaşmak için yazışmalar yapılmaktadır. Bunlar da 9 Haziran 1922 günü yapılan Yunan hava saldırısında şehit olan 11. Fırka Nakliye Taburlarından; Ahmet (Eskişehir), Abdurrahman (Konya), Durmuş (Antalya) adlı askerlerimizdir.(7)

Emirdağ Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Halil İbrahim Aktepe ile Meclis Başkanı Ahmet Yiğiter'in destek ve katkılarıyla bizim de içinde bulunduğumuz bir heyet olarak Afyon Kocatepe Ünv. Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Altıntaş ve Eskişehir Anadolu Ünv. Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Yakut tarafından Çatallı ve diğer şehitliklerimize mekan incelemesi yapılmıştır. Emirdağ Kent Konseyi ile Eskişehir, Afyon ve Emirdağ'da yaptığımız ''Milli Mücadele'de Emirdağ'' konferans, sergi, panel ve belgesellerde Çatallı ve diğer şehitliklerimiz gündemde tutulmuştur. Çatallı Köyü muhtarlığı ve Çatallı Güzelleştirme Derneği Başkanı Ceylan Özkara konuyla yakından ilgilenmişlerdir. Bu arada Çatallı şehitliğinin tescil edilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü nezdinde girişimde bulunarak ilgili kurumdan bir heyetle yerinde inceleme yapılmıştır. Gerekli bilgi ve belgeler tarafımızdan kendilerine verilmiştir. Bilahare Bölge Müdürlüğü, 16.05.2017 gün ve 5250 sayılı kararıyla 188 Ada, 2 parselinde kayıtlı bulunan mülkiyeti hazineye tapulu taşınmazın 1.Grup Korunması Gerekli Kültür Varlığı olarak Çatallı Şehitliğini tescil etmiştir.

Emirdağ Kent Konseyi Başkanı Ahmet Yiğiter ile birlikte Osmangazi Üniversitesi İnşaat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Karacasu başkanlığın bir heyetle ''Çatallı Şehitliği Tanzim Projesi'' hazırlanarak ilgililere ulaştırılmıştır. Projede; İstiklal Savaşı Şehitleri ile Çatallı doğumlu şehitler için hece taşları ve kitabe, namazgah, sosyal ihtiyaçlar binaları, müze gibi yapılar yer alacaktı.

Öte yandan Çatallı Köyü Süleymanlı Mahallesi girişinde bulunan ve avlu içine alınmış bir şehitlik daha bulunmaktadır. Buradaki şehitlerimizin de Nakliye Taburu erlerinden olduğu ve bir patlama neticesinde vefat ettikleri rivayet edilmektedir.