“BELİRTME” ve “İFRAZ”
Bugünlerde birçok tarla sahibi “Çiftçi Kayıt Sistemi” bünyesinde ki teşviklerden yararlanmak için bakanlığa elinde ki tapularla başvuru yapıyor. Yakın zamanda bir müvekkilimin başına gelen olay sizinde başınıza gelmiş olabilir. Müvekkilim, “Çiftçi Kayıt Sistemi” için başvuru yapmasının akabinde, ilgili makam tarafından tapu metrekarelerinin sisteme beyan ettiği şekilde olmadığı yönünde bir geri bildirim alıyor. Şaşırıp tapu müdürlüğünde soluğu alan müvekkilimin tarlalarının büyük bir kısmının parsel numaralarının değiştirildiği ve ayrılan (yani ifraz yapılan) parselin niteliğinin ise “yol” olarak değiştirildiği görülüyor.
Tapu mülkiyeti hala müvekkilin üzerinde fakat tapusunun üzerinde bulunan “belirtme” den dolayı artık tarla vasfında olmayan arazisini sistemde metrekare bazında bildiremiyor.
Olayın iç yüzünü araştırdığımızda Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Alpu/ Eskişehir yolunda yol genişletme çalışması yapmak üzere epey uzun bir yol hattında bulunan karşılıklı tarlaların büyük kısmını “belirtme” yoluyla “ifraz” ettirdiği anlaşıldı.
Peki “ifraz” ne demek? İfraz basit anlatımıyla, belirli bir parselin kanunda sayılı nedenlerle ilgililerince talepte bulunulması halinde ayrı bir parsele daha bölünerek yeni numara alması demek.
“Belirtme” ise Kamulaştırma Kanunu m. 7, bünyesinde kamunun kamulaştırma kararı almadan evvel plan dahilinde kamulaştıracağı alanların belirtilmesine yönelik tapu müdürlüklerine gönderdiği bir şerh. Kamu, kanunda sayılı hallerde “belirtme” talep ederken, tapu müdürlüklerinden “ifraz” yapılmasını ve ifraz edilen yerin niteliğinin değiştirilmesini talep edebiliyor.
Kamulaştırma Kanunu m. 7’ye göre “belirtme” isteyen kamu kamulaştırmaya ilişkin mahkeme kağıdını 6 ay içerisinde tapu müdürlüğüne sunmazsa ilgili tapu müdürlüğü kendiliğinden bu belirtmeyi kaldırmak yetkisine sahip. Ancak iş yükünden dolayı tapu müdürlüğünün bunu talepsiz gerçekleştirmesi pek mümkün gözükmemekte. Üstelik geçtiğimiz yıllarda bu talep tapu müdürlükleri tarafından belirli gerekçelerle reddedildiği için uyuşmazlık mahkemelere dahi intikal etmiş.
Son dönemde bakanlığın genelgesi gereği tarla sahibinin talebiyle “belirtme” nin kaldırılması mümkün gözükmekte. Elbette siz bu “belirtme” yi kaldırdıktan 1 gün sonra kamu’nun aynı “belirtme” yi yeniden talep etmemesi yahut kamulaştırma işlemlerine başlamaması gibi bir durum garanti olmadığından, bu talebin sonucunun günlük hayata faydası tartışılır.