Gıda Atıklarını Değerlendirmenin Yolu: Evde Kompost Yapmak

Hepimiz evlerimizde bitkiler, çiçekler yetiştiriyoruz. Yetiştirdiğimiz iç mekan bitkileri sadece ortama farklı bir hava katmakla kalmıyor; bizim ruh halimizi, konsantrasyonumuzu, üretkenliğimizi ve yaratıcılığımızı da ortaya çıkarmakta büyük bir etken oluyor. İç mekanda büyüyen bitkilerin büyük avantajlarından birisi de hava kalitesini iyileştirerek toksinlerin ortamdan uzaklaştırılmasını sağlamak oluyor. Yetiştirdiğimiz bu bitkilerin bakımını yaparak, toprağını havalandırarak ve gübre ilave ederek ömrünü uzatmamız gerekiyor. Bu yazımda mutfağımızda kullandığımız gıda atıklarının çöpe gitmeden dönüştürülerek iç mekan bitkilerimize nasıl doğal gübre olacağından bahsedeceğim. Bu sayede dışardan gübre almadan atıklarımızı değerlendirerek hem israfı engellemiş olacağız hem de bütçemize katkı sağlamış olacağız. Öncelikle kompostun tanımından söz etmek istiyorum. Kompost, esas itibariyle her türlü organik atığın bir araya getirilerek, çürütülmesi sonucu elde edilen doğal bir gübreleme yöntemidir. Kompost yapabilmek için büyük bir çöp kutusuna ihtiyacımız olacak. Çöp kutumuza delikler açıp atıkların havayla teması ile daha kolay çürümesini sağlamış olacağız . Kompost yaparken biri yeşil, diğeri kahverengi, iki türlü malzeme kullanılıyor. Azot sağlayan yeşil malzemeler, sebze ve meyve atıkları, taze otlar, yeşil yapraklar, çay atıkları, yumurta kabukları; kahverengi malzemeler ise ağaçların dal ve kabukları, kuruyemiş kabukları, talaş, kuru yapraklar, çam iğneleri, saman ve saplardan oluşabiliyor. Kompostun içinde genelde yarı yarıya bir oran tercih ediliyor. Soğuk ve sıcak olmak üzere iki türlü kompost yapılabilir. Soğuk kompost yapımı daha kolay ve riski az olan yöntemdir. Sıcak kompost oluşumu ise çok hızlı olurken aynı zamanda bir o kadar da hataya açık olabiliyor. İkisinde de mantık, yeşil ve kahverengi malzemeleri doğru oranda üst üste yerleştirmek ve doğru şekilde çürümelerini sağlamak. Soğuk kompost yapmak 1 yıl kadar sürerken sıcak kompost ise yaklaşık 1 ay gibi kısa bir sürede oluşuyor. Komposttaki nem oranı nemli bir sünger gibi olmalı. Çürümeyi hızlandırmak için az miktarda su da kullanmak gerekiyor. Kompostunuza aşırı su eklerseniz mikroorganizmalar zarar görür ve gübreye dönüşemeden çürürler. Isı derecesini termometreyle ölçebilir ya da elinizle ortasını kontrol edebilirsiniz. Dokunduğunuz kompost ılık olmalı. Komposta girmemesi gereken malzemeler; artan yağlı yiyecekler, tohuma kaçmış otlar, çay ve kahve poşetleri ve elbette plastikler ve toprağın içinde görmek istemeyeceğimiz işlenmiş kağıt, temizlik malzemeleri gibi şeyler. Özellikle soğuk kompostta et, balık, süt gibi hayvansal ürünler ve narenciye girmemeli. Kompostunuz ısı vermeyi bırakıp böceksiz, hoş kokulu ve tane tane olduğunda ise hazır olmuş demektir. Evinizdeki bitki ve çiçeklerinizin ya da bahçeniz varsa bahçenizdeki meyve ve sebzelerin de toprağına ekleyebilirsiniz. Bazı gıda atıklarınızı bu kadar uzun işlemden geçirmeden de değerlendirebilirsiniz. Örneğin; yumurta kabuğunu temizleyip kuruttuktan sonra öğütücü ile toz haline getirerek bitkilerinizin toprağına ekleyebilirsiniz. Bu sayede bitkinizin kalsiyum ihtiyacını gidermiş olursunuz. Bir diğer tavsiyem de muz kabuklarını direkt güneş ile yada kuru ve havadar bir ortamda küflenmeden kurutmaya bırakıp daha sonra öğütücü ile toz haline getirmek. Bu sayede bitkilerin potasyum ihtiyacı karşılanarak bitkilerdeki hastalık ve zararlı etmenlere karşı bitkide koruyuculuk görevi sağlanmış olur. Evinizde kompost hazırlayarak gıda atıklarının çöpe dökülmesine engel olabilir, bitkilerinize ve çiçeklerinize daha besleyici toprak üreterek bitkilerinizi mutlu edebilir, sıfır atık ve sürdürülebilirlik hareketine katkı sağlayarak doğa dostu bir adım atabilirsiniz. Sizlerde kaynaklarımızın verimli kullanımı ile israfı önlemek veya azaltılmasını sağlamak, doğanın dengesinin bozulmadan gelecek nesillere sürdürülebilir bir yaşam sunabilmek adına katkıda bulunmak ve bu tarz bilgilerden yararlanmak isterseniz instagram sayfamızı takip edebilirsiniz: https://www.instagram.com/0_atik_surdurulebilirlik Gülpembe Ece İNAL //AVRUPAPRESS